Problemen met grenzen door seksueel misbruik

Geen nee, geen ja

Seksueel misbruik heeft invloed op hoe je met grenzen omgaat. Doordat jouw grenzen niet gerespecteerd zijn op jonge leeftijd, leer je onvoldoende om op te komen voor jezelf. Het heeft immers toch geen zin om te zeggen dat je iets niet wilt: de ander heeft de macht. Er zijn ruwweg twee manieren waarop je met het gebrek aan grenzen te kampen kan hebben. Beide manieren komen voor bij mensen die seksueel misbruik aan den lijve hebben ondervonden.

Je eigen grenzen niet kennen

Als je weinig gelegenheid hebt gehad om je eigen grenzen aan te geven omdat ze toch met voeten getreden worden, heeft het ook weinig zin om je grenzen te verkennen, ontwikkelen of aan te geven. Het klink misschien vreemd, maar soms weet je letterlijk niet meer wat je wel of niet wilt. Gewoon omdat je daar te weinig mee hebt geoefend. Dan heb je het gewoon niet ontwikkeld. Daarbij wordt je dan in feite willoos. Als iemand zegt we gaan linksaf ga je links, zegt hij/zij rechts dan ga je rechts, als een soort automaat. Maar wat je zelf leuk en fijn vindt, dat weet je niet meer, want dat deed er nooit toe.

Als kind ben je dan volgzaam, gehoorzaam. Het soort kind waarvan mijn moeder zou zeggen: ‘Da’s zo’n lief kind, je hebt er geen kind aan’. Ook als volwassene laat je de anderen voor je beslissen. Dat klinkt acceptabel totdat je dat een poosje geleefd hebt. Je gevoelens over wat je wel en niet fijn vindt in het leven zijn diep weggestopt en je leven is leeg, doods. Je leeft op de automatische piloot.

De grenzen van de ander niet kennen

Een ander gevolg kan zijn dat je de grenzen van de ander niet kent en respecteert. Dat kan een soort keuze zijn: ‘Als mijn grenzen er niet toe deden, waarom zou ik dan die van een ander respecteren’, maar meestal is het veel onbewuster. Je ziet eenvoudigweg niet waar de grenzen lopen van de ander, je hebt er geen antenne’s voor ontwikkeld. Dat ‘nee’ ook gewoon ‘nee’ kan betekenen komt niet eens in je op: je hebt daar geen ervaring mee.

Problemen door gebrek aan grenzen

Het is niet moeilijk om je voor te stellen dat je doordat je je eigen grenzen en die van de ander niet kent in de problemen kan komen. Afhankelijk van in welke omgeving je verkeert kun je dan in feite voor van alles gebruikt worden. Doordat je weinig kennis hebt van grenzen en hoe je die kunt voelen en bewaken kom je vaker dan gemiddeld in situaties die dit misbruik uitnodigen. Je ziet dan ook vaak een ‘patroon van zich herhalend slachtofferschap’ bij seksueel misbruik. Het kan zijn dat je in de problemen komt met drank en drugs, geweld, grensoverschrijdend seksueel gedrag of gewoon je in allerlei bochten wringt om het anderen naar de zin te maken, zonder enige rekenschap te geven aan wat jij eigenlijk wilt.

Helen van seksueel misbruik

Om te kunnen helen van seksueel misbruik is de eerste stap vaak, dat het misbruik gestopt moet worden. Vaak is het originele trauma jaren geleden, maar zitten mensen nog in patronen van zich herhalend slachtofferschap, mede door het probleem met grenzen. Leren om je grens te voelen, leren om je grens ook te stellen is een belangrijke stap in het helen van seksueel misbruik omdat je dan eigenlijk pas het misbruik stopt. Het heeft misschien niet meer dezelfde vorm als toen je klein was, maar doordat je geen grenzen voelt of stelt duurt in feite, in zijn effect, het misbruik voort. De eerste keer dat je nee zegt, is doodeng én een enorme bevrijding want je claimt daarmee je recht om nee te zeggen terug.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.