Ervaringsdeskundige hulpverlener, kom uit de kast!

Een oproep aan ervaringsdeskundige hulpverleners: Kom uit de kast!

Tijdens de lancering van mijn eerste boek kwam ze op mij af. Een jeugdzorgmedewerker die al jaren werkt met jongeren. Maar al te vaak zijn deze jongeren uit huis geplaatst vanwege seksueel misbruik. Ze vertelt mij dat zij ook seksueel misbruikt is, maar dat ze dit niet aan haar collega’s durft te vertellen.

“Als ervaringsdeskundige wordt je niet serieus genomen”

Ik hoor het vaker. Allerlei zorgprofessionals, begeleiders, hulpverleners die werken met misbruikte kinderen, zijn bang zijn om hun collega’s te vertellen dat ze zelf ervaringsdeskundig zijn. Ze zijn bang dat ze niet meer serieus genomen worden of zelfs ontslagen zullen worden. Alsof je deskundigheid als hoog opgeleide professional er dan niet meer toe doet.

De meerwaarde van ervaringskennis

Hoog opgeleide professionele hulpverleners die seksueel misbruikt zijn hebben een meerwaarde die niet te onderschatten is. Als zij die meerwaarde kunnen inbrengen zal de zorg daar wel bij varen. Want als ervaringsdeskundige hoor je meer, zie je meer, ben je je meer bewust van signalen, ook de ‘negatieve’ signalen. De dingen waar juist níet over gesproken wordt. Als professioneel hulpverlener kun je bovendien die signalen beter duiden dan iemand die alleen maar ervaringskennis heeft.

Ervaringsdeskundige professionals

 

Kom uit de kast. Laat je collega’s weten dat jij eerste hands kennis hebt van seksueel misbruik. Presenteer deze kennis als een meerwaarde. Ja, dat is kwetsbaar en ja, daar wordt niet altijd even goed op gereageerd. Maar ja, dat is precies wat jouw klanten ook overkomt als zij met hun verhaal naar buiten komen en ook daar kun je het over hebben met elkaar. Het is belangrijk want naast de meerwaarde is het er niet over praten een levensgroot risico.

Te weinig rugdekking

Elke hulpverlener heeft intervisie nodig, zeker als ze met seksueel misbruikte klanten te maken hebben. ‘Zie ik dit goed’ is een intervisievraag. Maar ook ‘Het raakt me, kun je mij even opvangen’ is een intervisievraag. Intervisie is je rugdekking en als jij niet uit de kast bent over jouw verleden van seksueel misbruik, wordt het lastig om die laatste vraag in te brengen. Doe dat lang genoeg en je gaat onderuit.

(on)Veilige organisaties

Dat brengt me terug bij de jeugdzorgmedewerker van de eerste alinea. Zij durft het niet te zeggen tegen haar collega’s. Dat betekent dat er een onveilige sfeer is in de organisatie. Het is namelijk niet dat ze er niet over kan praten, ze sprak er immers met mij over? Een onveilige organisatie is ook voor de cliënten geen prettige plek om te zijn. Voor hulp aan seksueel misbruikte klanten is openheid en veiligheid een voorwaarde.

 

Basiskennis voor elke hulpverlener

Hoe werk je aan openheid, veiligheid en lever je trauma-geïnformeerde zorg, ook aan jongeren? Het begint met voldoende kennis over seksueel misbruik. In mijn boek kun je de basiskennis vinden die elke hulpverlener zou moeten hebben over seksueel misbruik.

Hier te koop!

Werken aan veiligheid en openheid

Het is van belang om binnen de organisatie te werken aan de bespreekbaarheid van seksueel misbruik. Om het onderwerp regelmatig te agenderen en helder te focussen op de langetermijneffecten van seksueel misbruik en hoe die spelen bij jullie op de werkvloer. Daartoe verzorg ik interactieve trainingen en lezingen, toegespitst op de werksituatie bij jullie.

Boek hier een interactieve lezing of training

Symposium voor zorgprofessionals

Het Symposium ‘Diagnostiek en hulpverlening bij seksueel misbruik’

Dit symposium is gericht op zorgprofessionals, met name GGZ en JGZ en zal plaatsvinden op 8 oktober 2013 in Ede. Voor accreditatie wordt gezorgd. Schrijf je nu in om tegen het vroegboektarief mee te kunnen doen.

Ik vind het programma zelf heel indrukwekkend. We hebben autoriteiten op een aantal heel belangrijke thema’s rondom seksueel misbruik kunnen boeken, zoals: Toine Lagro van UMC-Radbout over de fysieke gevolgen van seksueel misbruik, Mariëtte Groenendijk over het herkennen en behandelen van Complexe PTSS en Margreet Krottje over de Maatschappelijke consequenties van seksueel misbruik. Het complete programma kun je nalezen op D’ondersteuning.

Lou Repetur die het voorwoord van ‘Helen van seksueel misbruik’ schreef

Persoonlijk ben ik heel blij met het feit dat Lou Repetur van Movisie heeft toegezegd om dagvoorzitter te zijn op het Symposium. Zij was één van de eerste mensen die het boek gelezen heeft omdat ik haar gevraagd heb om het voorwoord te schrijven. Ik vond het héél spannend, omdat ze natuurlijk een grote naam is in de wereld van het omgaan met seksueel geweld en ik geen idee had hoe ze zou reageren. Ik was blij verrast toen ze me ongeveer halverwege het lezen van mijn boek mailde dat ze onder de indruk was en zeker het voorwoord wilde schrijven. Toen ik het voorwoord ook nog eens las, de lovende woorden… pas toen kon ik de spanning loslaten. Ik heb dagen op wolken gelopen.

Waarom een symposium?

Het symposium ben ik gaan organiseren omdat ik van mening ben dat het belangrijk is voor zorgprofessionals om meer te weten van seksueel misbruik en hoe je daar als hulpverlener mee om kunt gaan. Al vrij snel kwam ik in contact met Frederique van D’ondersteuning, wiens specialiteit het is om symposia voor de zorg te organiseren rondom een boek/thema. De klik was snel gemaakt en dank zij haar heeft het Symposium een prachtig programma met top namen.

Iedereen kent iemand die seksueel misbruikt is

Te vaak hoor ik mensen (ook hulpverleners), zeggen dat zij geen mensen kennen die misbruikt zijn. Helaas zeggen de statistieken dat zij ongelijk hebben. Met 1 op de 5 vrouwen die voor hun 16e misbruikt zijn en 1 op de 11 jongens kan het bijna niet anders dan dat elke JGZ-arts, elke psychiatrisch verpleegkundige, elke psychiater en psycholoog mensen in hun praktijk hebben die seksueel misbruikt zijn. Mogelijk zijn overlevers van seksueel misbruik zelfs een meerderheid van de mensen die bij hen aankloppen.

Als je weet waar je op moet letten, als je weet hoe je het bespreekbaar kunt maken, als je weet wat de mogelijkheden om te helen zijn, kortom, als je voldoende weet over het helen van seksueel misbruik kun je je klanten beter van dienst zijn.

Dit symposium gemist?

Geen nood. Ook dit jaar weer organiseer ik, dit keer in samenwerking met Lien Daams een Symposium voor zorgprofessionals. Meer informatie vind je op de website voor hulpverleners

Lotgenotendag VPKK

Lotgenotendag Vrouwen Platform Kerkelijk Kindermisbruik

Toen Marie Louise van de VPKK mij vroeg om een bijdrage te leveren aan hun lotgenotendag, heb ik natuurlijk meteen ja gezegd. Het VPKK is een organisatie van ervaringsdeskundigen, die zich inzetten voor erkenning en genoegdoening, specifiek voor slachtoffers van seksueel misbruik door iemand van de kerk. Het beloofde een intensieve dag te worden. Mijn rol zou zijn het begeleiden van een groep mensen wiens partner of iemand uit de omgeving (zoon/dochter/moeder/vader of dergelijke) seksueel misbruikt was door een gezagsdrager van de kerk.

Al vrij snel werd mij op de lotgenotendag VPKK duidelijk dat er nog heel veel onverwerkt leed is, zowel onder de overlevers van kerkelijk seksueel misbruik als onder hun geliefden. Ook na soms 40 of 50 jaar is het pijn van het kind voelbaar in deze mensen. Voor enkelen was deze gelegenheid de eerste keer dat ze over het misbruik naar buiten traden. Mensen die van hen houden moeten oppassen dat hun leven niet geheel in het teken van het misbruik van hun geliefde komt te staan. Het werd een emotionele dag met veel erkenning en herkenning.

Misbruikt door een dienaar God’s, een uitverkorene

Er is een verschil tussen slachtoffers die in en door de kerk misbruikt zijn en mensen die ‘huis-tuin-en-keuken’ misbruik hebben meegemaakt. Allereerst is daar een verschil in gemiddelde leeftijd. Daarnaast is het een extra hindernis om te gaan praten over iemand die in jouw gemeenschap en omgeving een hele hoge status heeft. Dit waren ‘dienaren Gods’, zoals een van de deelnemers het noemde. Dat maakt dat je nog meer dan een doorsnee kind de neiging hebt om de fout bij jezelf te zoeken. Enorme schuldgevoelens en schaamte, die zich nu omzet in een enorme woede over het seksueel misbruik.

Er is ook een ‘positief’ verschil. Iemand die door de kerk misbruikt is heeft ondanks de verjaringstermijn, die in wettelijke zin voor bijna al deze mensen allang overschreden is, een mogelijkheid om genoegdoening te ontvangen. Zelfs bij de hoogste toekenningen is dat in wezen natuurlijk een schijntje, maar het is iets. Een erkenning van het feit, een bevestiging dat je inderdaad slachtoffer bent geweest van iets dat niet door de beugel kon. Genoegdoening.

Genoegdoening alleen is niet voldoende

Maar ‘positief’ staat niet voor niets tussen haakjes. Het feit dat je genoegdoening kunt halen, betekent dat daar ook je aandacht naar uit gaat. Het is goed om je boosheid te voelen, om die een plek te geven. Het is goed om te erkennen dat je boos bent. Maar in de procedure van genoegdoening loop je ook het risico dat je in de woede blijft hangen.

Erkenning volgt alleen als er steunbewijs is: als iemand van de andere slachtoffers ook naar voren treed en onafhankelijk van jou vertelt over wat ze hebben meegemaakt of zien gebeuren. Soms komt die erkenning er dus ook domweg niet. Niet omdat het niet gebeurd is, niet omdat jouw verhaal niet gehoord is, gewoon omdat je het na al die jaren niet hard kunt maken. Daar sta je dan, met lege handen. De kunst is om ook dan blij te zijn met het feit dat jij het hebt kunnen vertellen.

Wat gebeurt er als je wel genoegdoening krijgt? Ben je dan blij met het geld? Of blijf je dan ook achter met een kater? Wellicht kunnen de mensen die een bedrag van de kerk krijgen, dit geld inzetten om zichzelf en andere slachtoffers te ondersteunen bij het proces van helen. Want met genoegdoening alleen ben je er nog niet.

Oproep om je aan te melden

Dit is een pleidooi voor iedereen die met kerkelijk seksueel misbruik te maken heeft gehad. Een oproep om je te melden bij de VPKK. Als je steunbewijs kunt leveren. Als je een rechtmatige klacht hebt en daar genoegdoening voor wilt. Kortom: als het jou overkomen is of je hebt gezien hoe het anderen is overkomen, kom naar voren. Je kunt er anderen (en wellicht jezelf) heel concreet mee helpen.

Dit is ook een pleidooi om verder te kijken dan alleen genoegdoening. Helen kan, je kunt werkelijk helen van seksueel misbruik. Ook als het door geestelijken is gebeurd. Ook als het tientallen jaren geleden is gebeurd. Gun jezelf een leven waarin je geen last meer hebt van je verleden.

Levenslang? Ik dacht het niet!

Levenslang? Ik dacht het niet!

Maar al te vaak hoor ik mensen iets zeggen in de geest van: “De dader krijgt misschien een paar jaar straf, maar jij hebt levenslang”. Hoe goedbedoeld ook, dat zijn niet erg bemoedigende woorden. De zin zegt eigenlijk dat het onmogelijk is om te helen. Ik verzet me daar heftig tegen, ben er van overtuigd namelijk dat je van seksueel misbruik helen kunt! Ik ben er zelf het levend bewijs van. Het is niet eenvoudig en het vraagt dat je de moed hebt om je trauma onder ogen te zien. Maar die moed heb je in je. Je hebt de gebeurtenissen overleefd, je kunt de herinnering eraan ook overleven.

Seksueel misbruik helen betekent niet: vergeten dat het gebeurd is.

Natuurlijk blijft de herinnering levend. Ik zal altijd weten dat ik als kind seksueel misbruikt werd. Maar het heeft op mijn huidige leven geen negatieve uitwerking meer. Door mijn trauma te verwerken en er doorheen te gaan, heb ik de angel eruit kunnen halen. Je kunt bewust kiezen om door de herinneringen heen te gaan, wetend dat het seksueel misbruik in het verleden gebeurd is en niet meer de macht heeft om je in het heden nog kwaad te doen. Hierdoor heel je en ontdoe je jezelf van de negatieve invloed die het misbruik op je leven heeft.

Ook jij kunt seksueel misbruik helen!

Seksueel misbruik heel je door je trauma met moed en vastberadenheid (en knikkende knieën) tegemoet te treden. Wees niet langer het willoos slachtoffer van de triggers en valkuilen die op de loer liggen vanwege het onverwerkt trauma. Ben jij bereid om verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen proces. Wat er is gebeurd was niet jouw schuld. Je hebt niets gedaan waarvoor je je moet schamen, zelfs al geloof je dat zelf niet. Verantwoordelijkheid nemen gaat niet over de schuld op je nemen, maar over je eigen kracht terugnemen en opnieuw en soms voor het eerst, je eigen meester te worden. Door je eigen proces ter hand te nemen kun je seksueel misbruik helen.

Hulp bij seksueel misbruik helen

Een therapeut of coach is bij het helen van seksueel misbruik je bondgenoot. Kies je eigen begeleider, iemand waar jij je veilig bij voelt. Soms is dat een ervaringsdeskundige, iemand die de weg die je te gaan hebt om te helen al gelopen heeft. Soms juist een ervaren professionele hulpverlener. Natuurlijk is jouw proces uniek en zul je zelf de weg moeten gaan, maar iemand die het terrein kent, kan je helpen door je een stukje de weg te wijzen, een stukje met je mee te lopen.

Coaches en therapeuten zijn de ingehuurde hulp

Ik zeg altijd: de begeleider is de ingehuurde hulp. Een gids wellicht, maar het is jouw reis, jouw pad om te lopen. Verwacht van een begeleider dat hij of zij je terzijde zal staan, maar je gaat je eigen reis maken. De verkenning van je trauma, het onder woorden brengen, hoe stotterend ook, het onder ogen zien en delen van wat er met je gebeurd is.

De therapeut als luisterend oor, de getuige

De therapeut of coach is je luisterend oor, je getuige. Zorg bij het zoeken naar passende hulp dat het iemand is die jou kan helpen, waar jij je veilig genoeg bij voelt om in het diepe te springen. Iemand die de vaardigheid en kennis heeft om je te ondersteunen bij dit proces. Ik adviseer altijd om meerdere therapeuten/coaches te leren kennen en te kijken bij wie jij je het beste voelt.

Maak de klik bespreekbaar!

Het is belangrijk dat er een klik is: de hulpverlener moet bij je aansluiten, anders ga je een toneelstukje zitten opvoeren en ondertussen blijft het eigenlijke werk liggen. Als jij het idee hebt dat je bij je huidige therapeut niet goed zit, maak het bespreekbaar. Je hoeft niet te voldoen aan de verwachtingen van de therapeut.

Therapeuten die kennis van zaken hebben

Zoek jij een therapeut die je kan helpen helen? Die het probleem van de langetermijneffecten van seksueel misbruik erkent en ervaring heeft in het begeleiden van het proces waar je voor staat? Kijk dan op hulpverlening na seksueel misbruik

Zelf meer weten over seksueel misbruik?

Wil jij weten wat de invloed van seksueel misbruik is op jouw leven en hoe je daarvan kunt helen? Lees dan ook het boek ‘Helen van seksueel misbruik’. Met een handige zelftest en concrete informatie en kennis die niet om de hete brei heengaat maar je helpt het onder ogen te zien.

Bestel het boek hier!