En ze leefde nog lang en gelukkig

Lang en gelukkig is een sprookje

Helen van seksueel misbruik betekent niet dat je nooit meer verdrietig zult zijn. Of dat het leven vanaf dan alleen maar rozengeur en maneschijn is. Zo zit het leven niet in elkaar. Overigens is dat niet alleen zo voor overlevers van seksueel misbruik. Iedereen krijgt in zijn leven wel ergens een portie pijn en verdriet te verwerken. Mensen gaan dood, raken hun baan kwijt of worden ziek: dat hoort bij het leven.

Het sprookje van ‘levenslang’ en ‘gelukkig zijn’

Mensen vragen mij vaak: ‘Ben je nou echt geheeld? Ben je er echt overheen? Ben je nou echt gelukkig?’ Zo’n vraag draagt meestal een stukje ongeloof in zich. Maar al te vaak is ons verteld ‘Je zult er wel levenslang last van houden’. Dat maakt het moeilijk om te geloven dat je van seksueel misbruik kunt helen. Maar hoe zit het nou echt? Kun je een gelukkig leven hebben na seksueel misbruik?

Toch lang en gelukkig leven?

Lang en gelukkig leven is een sprookje. Het leven is vallen én opstaan, leren en verdergaan. Groeien én afsterven. Elke keer weer een nieuwe fase ingaan en daar leren wat je nog te leren hebt. In het boek van mijn leven is het hoofdstuk ‘seksueel misbruik’ nu wel afgerond. Verdriet en pijn zijn nog steeds een deel van mijn leven, maar het is niet meer het grootste deel. Ik luister beter naar mezelf en ik ben veel meer bezig met de dingen die ik leuk vind.

Ik ben kwetsbaar

Voordat ik geheeld was, dekte ik mijn kwetsbaarheid af. Ik droeg een masker of gedroeg me zoals ik dacht dat mensen van me zouden verwachten. Niemand mocht zien hoe klein en onbenullig ik was. Als ik nu iets onbenulligs doe (en dat doe ik nog geregeld) dan weet ik dat ik niet mijn daden bén. Het is nog niet altijd makkelijk, maar ik kan nu toegeven ‘Goh, dat heb ik stom gedaan’. 

Ik durf mezelf te laten zien

Mezelf laten zien gaat over eerlijk zijn, ook over die dingen waarin ik stom doe. Mijn eigen falen onder ogen zien, zonder mezelf er eindeloos voor op mijn lazer te geven. Ik ben alles, soms goed, soms slecht, soms slim, soms dom. Ik durf soms wel en soms niet. Dat mag er allemaal zijn. Maar ik mag ook laten zien waar ik trots op ben. Wat ik bereikt heb en wat ik goed doe.

Open, kwetsbaar en mezelf

Open, kwetsbaar, de schoonheid van binnenVergeleken met het overleven van toen is open, kwetsbaar en mezelf zijn een verademing. Wat geeft het een rust om niets meer te hoeven ophouden.

Natuurlijk gebeurt het me nog wel eens dat ik iets te spannend vind en er niet open over durf te zijn. Ik merk het nu alleen veel eerder op en dan is het niet zo’n grote klus om er toch over te beginnen. En daar ben ik heel gelukkig mee.

Herbelevingen en hertraumatisering

Het onderscheid tussen herbelevingen en hertraumatisering

Een herbeleving is een hevige, levendige herinnering van een pijnlijk, traumatiserend moment. Een herbeleving wordt veroorzaakt door een trigger. Een trigger bestaat uit een onderdeel van de traumatiserende gebeurtenis (soms een klein, onbelangrijk detail). Of een herbeleving je hertraumatiseert, ligt aan hoe je in staat bent om met die herbeleving om te gaan. Als je de herbeleving ondergaat en je hebt nog niet geleerd hoe je er anders mee om kunt gaan, de ervaring van de herbeleving voelt nog nét zo echt en nét zo verlammend als de eerste keer, dan spreek je van een hertraumatisering.

Herbelevingen kunnen de sleutel tot heling zijn

Wanneer je een herbeleving anders kunt gaan ervaren, verander je de impact die het trauma heeft op je leven. Dat doe je door naar het trauma toe te gaan, het vanuit je volwassen zelf te bekijken en er anders in te gaan staan. De meeste mensen hebben hier hulp van een ervaringsdeskundige of therapeut bij nodig. Al is het maar om het niet alleen te hoeven doorstaan.

Herbeleven? Liever niet in een onveilige situatie

Als je in een herbeleving gaat door een trigger, en je bent in een onveilig situatie of met mensen die je niet vertrouwt, dan wakkert de herbeleving alleen maar meer angst aan. Je handelt zoals je toen handelde (of níet handelde). Dat resulteert in hertraumatisering: Je beleeft de traumatische ervaring opnieuw en wéér sta je er alleen voor. In het ergste geval gaat er iemand opnieuw over je grenzen. En soms ben je zelf degene die jouw grenzen niet kent en respecteert.

Herbelevingen in het dagelijkse leven

Natuurlijk heb je niet altijd in de hand waar en wanneer je in een herbeleving schiet. Je komt in je dagelijkse leven nou eenmaal situaties tegen die je aan het misbruik zullen herinneren. Een trigger is dus niet altijd te voorkomen. Wel is het bíjna altijd mogelijk om aan de situatie te ontsnappen. Door bijvoorbeeld even naar de wc te gaan, om jezelf ‘bij elkaar te rapen’.

Steun bij herbelevingen

Zeker in de beginfase van verwerking kun je, als je jouw trauma’s gaat herbeleven, ondersteuning gebruiken. Dit kan een therapeut zijn of een ervaringsdeskundige: iemand die je kan helpen om er ín te gaan, maar ook om er weer uit te komen. Daarbij is het heel belangrijk dat je die persoon kunt vertrouwen. Maar juist vertrouwen is vaak diep beschadigd geraakt. Eerst moet je dus werken aan vertrouwen.

Oefenen met vertrouwen

Vertrouwen kun je alleen maar in je eigen tempo opbouwen en meestal gaat dat langzaam. Je probeert eens wat, je vertelt eens wat en als de therapeut ‘goed’ reageert, dan kun je een klein beetje meer ademhalen. Je voelt je begrepen en minder alleen. Langzaam bouw je op die manier wat vertrouwen op en durf je steeds meer van jezelf te laten zien.

Niet te snel naar herbeleving van het trauma

De taak van de therapeut is om goed te luisteren en om het tempo van jou te volgen. Tegelijk kan de verwerking alleen maar plaatsvinden als je ook werkelijk naar het trauma toe gaat. Dat mag in kleine stapjes, net waar je aan toe bent, maar je bent wél aan het werk. Voor de therapeut betekent dit vaak: geduld en op zijn handen zitten. Wachten totdat er een opening is, tot er meer ruimte komt. In de tussentijd is er werk te doen aan kleine dingen. Dagelijkse dingen waar je tegenaan loopt, die vaak een gevolg zijn van de langetermijneffecten van het seksueel misbruik. Als de therapeut je kan helpen dit te duiden, dan bouw je langzaam vertrouwen in de therapeut op en kan het diepere trauma langzaam ontbloot worden.

Herbelevingen kun je inzetten!

Herbelevingen kunnen helend zijn, als je er op het moment van de herbeleving anders mee om kunt gaan dan je in de originele situatie deed. Als er een ondersteuner bij is, dan kantelt de situatie al: Je bent niet alleen, maar met iemand die je vertrouwt. Als je daarnaast, in de beginfase van therapie, al één en ander aan hulpmiddelen hebt geleerd dan kun je gedoseerd gaan herbeleven.

Gedoseerd herbeleven

Het hart van de therapie is volgens mij het gedoseerd herbeleven en naar aanleiding van die herbeleving het herkaderen van de traumatische ervaring. De therapeut helpt je om de herbeleving in te gaan, door mee te kijken naar triggers die jou al bekend zijn. Daarmee kun je een herbeleving zelf triggeren. Er is een groot verschil tussen een spontane, getriggerde herbeleving die je alleen maar ondergaat en een gedoseerde herbeleving waar je controle over hebt en keuzes in maakt. Daarvoor is het van belang om hulpmiddelen paraat te hebben:

  • zinnetjes waarmee je jezelf gerust kunt stellen
  • ademhalingsoefeningen
  • grondingsoefeningen
  • manieren waarmee je jezelf (of waarmee jouw therapeut jou) terug kan halen naar het hier en nu, als je in paniek dreigt te raken

De herbeleving veranderen, het trauma helen

Het verleden kan je niet veranderen. Dat hoeft ook niet want het verleden is voorbij. Maar hoe je met jouw herinneringen omgaat, dat kan je wél veranderen. Dat is niet eenvoudig, want veel van je reacties zijn semi-automatisch. Je wordt getriggerd en boem, daar is die herinnering weer. Maar wat gebeurt er als je in kunt grijpen in die herinnering? Als je niet meer alleen bent ? Als je beseft dat je nu groot bent en allang niet meer zo hulpeloos en machteloos als toen. Dan verandert het.

Nooit meer bang zijn voor herbelevingen

Helen zorgt er voor dat je niet meer bang hoeft te zijn voor triggers en herbelevingen. Natuurlijk: fijn worden ze nooit. Niemand kijkt voor zijn plezier naar zijn of haar eigen trauma’s. Maar als je je eigen herinneringen durft te herbeleven, met hulp, met je hulpmiddelen en vanuit je volwassen ik, dan verliezen ze de doodsgreep die ze op je heden hebben. Dan kom je los van de angst.

Bevrijd van de automatische piloot

De automatismen die je hebt ontwikkeld als kind, de afweermechanismen, hebben je goed gediend. De automatische piloot heeft gezorgd dat je jouw jeugd overleefd hebt en als zodanig kan je dankbaar zijn voor deze afweermechanismen. Na de verwerking is het tijd om de stuurknuppel van je leven weer over te nemen en zelf sturing te geven aan je eigen vliegtuig.

Leven na therapie

Na therapie neem je zelf de leiding over je eigen leven. Dat is soms heel spannend, maar dat is niet erg. Het leven is een groot avontuur en daar hoort een zekere mate van spanning gewoon bij. Het is niet zomaar een ‘happy end’, maar veel meer een nieuw begin. Je gaat in je leven moeilijke en makkelijke dingen tegenkomen, leuke en vervelende ervaringen hebben, geluk en pech: Alles wat je in een normaal mensenleven kunt tegenkomen. Helen is geen toegangspoort tot de hemel, maar een toegangspoort tot het echte leven. Met ups én downs. Jouw eigen leven, om naar eigen inzicht invulling aan te geven.

Zoek jij hulp?

Therapeuten die kennis hebben van seksueel misbruik en de lange termijn effecten daarvan vindt je op: Hulpverlening na seksueel misbruik

Recensie: ‘Helen van seksueel misbruik’ door Laura Daggers

‘Helen van seksueel misbruik. Het trauma voorbij!

Helen van seksueel misbruik door Ivonne MeeuwsenAuteur Ivonne Meeuwsen schrijft in haar boek ‘Helen van seksueel misbruik. Het trauma voorbij’ over de gevolgen van seksueel misbruik.

Wat gebeurt er tijdens het misbruik?

Over de periode waarin je hoort op te groeien en te puberen.  Uitvoerig schrijft ze over wat er vanaf haar 12tot haar 19e gebeurde. Wat gebeurt er met je als jouw wil je wordt afgenomen? In een periode dat je onzeker bent over je lichaam, opgroeit, nog niet weet hoe het leven in elkaar zit. Ze schrijft over de gevolgen die het heeft om in je pubertijd opgescheept te worden met iemand die  jouw wil én je lichaam overneemt. Over de gevolgen om met een geheim rond te lopen dat je onder de term ‘’liefde’’ opgelegd is.

Een must voor iedereen die met dit thema te maken heeft

Omdat Meeuwsen ervaringsdeskundige is, schrijft ze openhartig en recht voor zijn raap. Voor een ieder die in het verleden of recent met seksueel misbruik of geweld is getraumatiseerd, is dit boek een must.  Een must om dóór alle ellende en je zorgvuldig opgebouwde strategieën heen jezelf, je kern en bovenal je kracht terug te vinden. Doe je dat niet, dan gaat de dader er met jouw kracht vandoor. Dat vooral verwoordt  Meeuwsen op een manier die  voor het slachtoffer en sommige hulpverleners herkenbaar is. Zij als geen ander heeft het recht om dit boek te schrijven. Door het lezen van dit boek kijk je dóór de daad heen. Je krijgt inzicht wat voor overtuigingen jij als slachtoffer hebt opgedaan over seksualiteit en belangrijker, over jezelf. Dat deze overtuiging niet klopt met de werkelijkheid. Zij vertelt dat het onbewuste overtuigingen zijn, die losgemaakt moeten worden. Overtuigingen die in stiekemheid, in geheimen zitten die niet deugen.

Wat ooit zo vervuild is geraakt door die ander, wordt grondig schoongemaakt

De dader krijgt zijn schaamte en schuld terug. De dader die jou je jeugd, je eer en je onschuld afpakte.  Seksueel misbruik heeft met macht te maken, is kindermishandeling  tot in de kern van het lichaam. Daar waar de kracht van de mens ligt, seksualiteit.

Helen in de diepte van je ziel

Om te helen moet je  eerst door de diepste laag van je ziel, voordat je de zin in het leven weer terug hebt.  Als slachtoffer kun je het zelf doen, mét behulp van de therapeuten die Meeuwsen op haar lijst heeft (zie: Hulpverlening na seksueel misbruik).  Therapeuten die niet bang zijn om naar jouw verhaal te luisteren.

Laura Daggers, reincarnatietherapeuteLaura Daggers-de Koning

Regressie- en reïncarnatietherapeut Hoofddorp

De vraag van M: Kun je ook helen als je geen concrete herinneringen hebt?

Kun je ook helen als je geen concrete herinneringen hebt?

Deze vraag werd me, min of meer, gesteld via de website. De eigenlijke vraag was of M. iets aan mijn boek zou hebben, ondanks dat M. geen concrete herinneringen heeft, alleen vage nare gevoelens, geen beelden maar wel emoties. Dit was naar aanleiding van de zelftest, waar M. heel veel van de problemen kon aanvinken. Kan dat? Kun je helen van seksueel misbruik, ook als je niet precies weet wat er is gebeurd?

Weinig of geen herinneringen hebben komt vaak voor

De hersenen van kinderen zijn nog niet af. Traumatische gebeurtenissen, zoals seksueel misbruik op jonge leeftijd kunnen de vorming van de ‘juiste’ neurologische verbindingen verstoren. Het lijkt er op dat dit met name het goed opslaan van herinneringen kan bemoeilijken. Emoties, beelden en geluiden worden bijvoorbeeld los van elkaar opgeslagen. Daardoor kun je er minder gemakkelijk bij.

Eigenlijk zijn er geen herinneringen weg

De herinneringen zijn verkeerd weggezet, maar echt niet opgeslagen zijn herinneringen bijna nooit, zeker niet als ze gepaard gaan met heftige emoties, zoals in het geval van seksueel misbruik vaak het geval is. Vergelijk het met een doos die je in de kelder zet, zonder een label erop. In een hoekje onder het stof. Pas bij een verhuizing kom je die weer tegen en dan verbaas je je erover dat je dat allemaal nog hebt.

Moet je herinneringen weer opgraven?

Of je herinneringen weer moet opdiepen, daarover verschillen therapeuten van mening. Regressietherapeuten bijvoorbeeld zien veel baat bij het herbeleven en transformeren van wat er in het verleden is gebeurd, terwijl anderen dit als hertraumatiserend zien. Veel desensitatie-therapieën (EMDR, Imaginaire Exposure, Traumatherapie) gebruiken beelden en herinneringen als werkmateriaal en zijn dus minder geschikt als je die niet hebt. Uiteindelijk is de vraag die alleen jij zelf kunt beantwoorden: ‘Kan ik leven met het niet weten?’

Kun je leven met het niet weten?

Ik denk dat je heel goed kunt leven zonder te weten wat er precies is gebeurd, mits het niet te veel invloed heeft op je huidige leven. Heb je er vrede mee dat je het niet weet en wellicht nooit zult weten, dan kun je alsnog kijken welke invloed het verleden heeft op vandaag. Een goed begin is dan inderdaad mijn boeken te lezen. Er zijn vele vragen die je jezelf kunt stellen, waar ik in mijn boeken aandacht aan besteed:

  • Wat hoort er allemaal bij seksueel misbruik?
  • Welke therapieën zijn er?
  • Wat wil jij bereiken met de therapie die je kiest?
  • Wanneer is het af?

Een laatste gedachte: Wat als je níet seksueel misbruikt blijkt?

Stel je voor dat je gaat helen en je komt er achter dat je niet seksueel misbruikt bent (maar op een andere manier getraumatiseerd)? Ook dan is het zinvol om in elk geval het eerste boek, ‘Helen van seksueel misbruik. Het trauma voorbij’ te lezen. De thema’s die bij seksueel misbruik spelen zijn niet uniek aan de ervaring van seksueel misbruik. Dat betekent niet dat je er geen last van hebt en de manieren om te helen zijn vaak hetzelfde.