Hulpverleners die het verschil maken!

Help, Ik word gestigmatiseerd!

De DSM 5, de dwingende diagnosecultuur van DBC’s en de tijdsdruk waaronder de meeste (reguliere) hulpverleners moeten werken: zij maken het voor de klant niet beter. Je krijgt een diagnose anders wordt er door de verzekering niet betaald. Naast een traumatisch verleden heb je nu ook een stigma. Vaak krijg je psychoactieve medicijnen met de nodige bijwerkingen. En dat terwijl je in feite een hele normale reactie hebt op wat er is gebeurd.

Seksueel misbruikt zijn, is geen diagnose

De realiteit is dat als je seksueel misbruikt bent je, afhankelijk van welk afweermechanisme en temperament je hebt, een grote diversiteit aan diagnoses kunt krijgen. Ben je introvert? Dan is het risico groot dat je een depressie als diagnose krijgt. Extravert? Dan ligt de borderline diagnose in het vizier. Verward? Dissociatieve Identiteits Stoornis (in één van drie of vier varianten, of een aan DIS gerelateerde stoornis). Ben je vooral bang? Dan heb je natuurlijk een angststoornis. Heb je nachtmerries en herbelevingen? Dan heet het PTSS, of bij seksueel misbruik meestal complexe PTSS.

Normale reacties op abnormale, bijzonder belastende omstandigheden

Stel je eens voor dat een reus van zes meter seks met je afdwingt. Dat zijn de verhoudingen waar je aan moet denken bij kinderen: een volwassene heeft alleen al door zijn formaat de overhand. Je bent bovendien nog niet zo slim: je hebt nog niet veel ervaring. Is het dan raar dat je in de war raakt? Is het raar dat je bang wordt? Verdrietig of boos? Als kind ben je daar toch niet op berekend.

De psychiater kijkt alleen naar je gedrag

Je hebt zes symptomen van dit, acht symptomen van dat: je gedrag wijst op stoornis zus en zo. Daar hoort het volgende behandelplan bij. Koud drie kwartier later sta je op straat met een recept en een verwijzing naar traumatherapie. In het vervolg van je behandeling wordt er niet meer gesproken over seksueel misbruik. Je hebt stoornis X, Y of Z en daar gaan we wat aan doen.

Het seksueel misbruik verdwijnt naar de achtergrond

Ineens heb je een stoornis, in plaats van een normale reactie op de ongezonde omstandigheden die seksueel misbruik heten. Je hulpverleners, als die ál op de hoogte zijn van het seksueel misbruik, focussen op je stoornis en het behandelplan. Je hebt zelf nauwelijks nog grip op wat voor therapie je aangeboden krijgt. Als een willoos slachtoffer, wordt je van de ene therapie naar de andere therapie gestuurd.

De pillen werken niet!

De meeste pillen zijn psychoactieve drugs die wellicht heel goed kunnen helpen bij mensen die daadwerkelijk psychotisch of schizofreen zijn. Maar dat was je helemaal niet: je had last van nachtmerries en soms overvielen herbelevingen je. Dan was je even de grip op het hier en nu kwijt, maar je had geen wanen! Het misbruik was je immers écht overkomen! Anti-depressiva hebben als bijwerking dat ze depressie of psychose kunnen veroorzaken of verergeren. Maar als de pillen niet werken, wordt er gesleuteld aan de dosis en soms naar een andersoortige pil gegrepen.

Seksueel misbruikt zijn is geen stoornis

Seksueel misbruik hoort niet thuis in de psychiatrie! Je bent niet psychotisch, je hebt geen bi-polaire stoornis, je bent geen borderline patiënt. Je bent seksueel misbruikt. Als gevolg daarvan heb je een aantal onhandige overlevingsmechanismen aangeleerd. Je kunt je verleden helen, het seksueel misbruik verwerken en daarmee zal ook je aangeleerde gedrag afnemen. Als je leert hoe jouw afweer werkt kun je er actief op ingrijpen. Dat kost tijd en je hebt er hulp bij nodig, maar het kan wél.

Begrijpen hoe het werkt, rouwen en helen

Je kunt leren hoe het werkt, hoe het misbruik jou heeft beïnvloed. Als je gaat zien hoe jouw afweermechanismen gerelateerd zijn aan het seksueel misbruik, kun je daarin andere keuzes maken. Dat is waar helen over gaat: erkennen wat er gebeurd is. Herkennen hoe het je heeft beïnvloed. Rouwen om het kind dat zoveel door heeft moeten maken. Helen. Je verhaal herschrijven met jou in de heldenrol, in plaats van in de slachtofferrol.

Geen gemakkelijke weg

Helen is geen eitje. Het onder ogen zien van je allerdiepste angsten behoort tot de taken van helen. Dat doe je niet zomaar. Daar heb je hulp bij nodig. Maar niet het soort hulp dat een stickertje plakt, een pilletje pakt en een therapie door je strot duwt. Je hebt hulp nodig die jou op maat gesneden is. Waar jij de regie over hebt. Zodat jij weer gaat ervaren dat de wereld niet bestaat uit enkel maar reuzen van 6 meter. Dat je zelf inmiddels ook groot bent. Dat jij in je eigen kracht kunt staan.

Gelukkig is er steeds meer hulp voorhanden!

Op mijn nieuwe website Hulpverlening na seksueel misbruik verzamel ik therapeuten en andere hulpverleners die ervaring hebben met de hulp na seksueel misbruik. Zelfstandig professionals die jou kunnen begeleiden bij waar jij mee worstelt. Op een manier die bij jou past! Daarom zoek ik een breed assortiment aan hulpverleners, want er is niet één soort therapie bij iedereen die seksueel misbruikt is past. Het is zelfs onwaarschijnlijk dat je aan één therapiesoort genoeg zult hebben.

Hulpverleners die het verschil maken

De mensen op mijn website hebben in elk geval ervaring met de hulp na seksueel misbruik. Elke therapeut heeft in elk geval een intakegesprek gehad. Sommigen zijn zelfs in seksueel misbruik gespecialiseerd. Er zijn diverse soorten therapie en elke therapeut beschrijft zelf wat hij/zij doet. Op die manier kun je kijken wie er het beste bij jou past.

Gefeliciteerd! Je hebt een stoornis

Gefeliciteerd: Je hebt een stoornis

Ergens halverwege 2013 zijn we over een soort grens gegaan. Vanaf dat moment waren er officieel meer mensen met een stoornis (volgens de DSM) dan mensen zonder stoornis in Nederland. Dat betekent dat een stoornis hebben de norm is geworden. Maar zo voelt het niet. Wat is er aan de hand?

Stel: Je bent seksueel misbruikt

Stel je voor, je bent misbruikt. Dan ga je naar een therapeut en zegt: ‘Ik ben seksueel misbruikt en daar heb ik last van’. Moderne therapeuten maken dan een keurige diagnose: ‘Post Traumatisch Stress Syndroom’ heet dat dan, of een complexe als je meer klachten hebt die niet met een keurige kortdurende therapie als EMDR ‘gereprocessed’ kunnen worden. Ineens ben je niet meer seksueel misbruikt, je hebt een stoornis. Je hebt een diagnose. Jippie! Je hoort er bij.

Beter leren overleven: Traumatherapie of EMDR

Als je geluk hebt en je bent niet jarenlang, structureel misbruikt zoals de meesten, dan kun je met traumatherapie of EMDR wel aardig uit de voeten. Dan gaan de scherpe kantjes van het trauma er een beetje af en kun je verder met je leven en net doen alsof het dan over is. Oude gewoontes, angsten en overlevingsmechanismen blijven grotendeels onaangeroerd, je blijft in ‘overleven’ verder gaan, maar je hebt er klinisch gezien geen last meer van. Dat wil zeggen, bij de test die dat meet, slaan je metertjes niet veel meer dan ‘normaal’ uit. Wat normaal is vertelt niemand je.

Beter leren overleven werkt voor sommige mensen

Ik wil de therapie niet onderuit halen, ik ken echt mensen die er baat bij hebben gehad, binnen de context van een veel bredere therapeutische interventie. Als het werkt: prima. Waar ik moeite mee heb is de diagnose. Welke diagnose dan ook verhult dat het gaat om een normale reactie op vreselijke omstandigheden.

Diagnose cPTSS

Je hebt een Post Traumatische Stress Stoornis: welkom bij de club. Meer van 50% van de slachtoffers van seksueel misbruik ontwikkelt die. Daarmee is het voor mij zeer de vraag of het werkelijk een stoornis genoemd mag worden. Een stoornis impliceert dat er iets mis is met jou. Volgens mij is het juist een heel normale reactie op een ranzige werkelijkheid: dat iemand met macht over jou zich aan je heeft vergrepen. Meermaals. Onder fysieke dwang of drang, onder geheimhouding op straffe van, met alle machtsmiddelen die in de situatie nodig zijn om het kind in bedwang te houden. Iemand die je vertrouwde, iemand waar je van afhankelijk was op enige manier, iemand die willens en wetens de grenzen van de wet en van jou als kind overschrijd.

‘Shellshock’ de oude naam voor PTSS

Shellshock, oftewel de conditie van soldaten die te veel explosies, te veel doden van te dichtbij hebben meegemaakt en daardoor van de wijs gebracht zijn. Niet meer willen vechten bijvoorbeeld. Een soldaat die niet meer wil vechten. Of die het onderscheid tussen vriend en vijand in het burgerleven niet meer zo helder heeft. Die er niet tegen kan als er plotselinge geluiden optreden, knallen van vuurwerk. Die een beetje ‘raar’ doet, volgens de normen van het burgerleven.

Shellshock is een betere naam dan PTSS

Shellshock is een eerlijk woord, waarin de oorzaak van de klachten nog herkenbaar is. De oorzaak van de conditie is geen stoornis van degene die er aan lijdt, het wordt veroorzaakt door de ‘shells’: exploderende grote granaten. PTSS legt niks uit over de oorzaak van de symptomen. Het is een bloedeloze diagnose die verhult dat er niks mis is met de soldaat. Zijn probleem is dat hij niet kan omgaan met al de dood en ellende waar hij getuige van is geweest, waar hij een rol in had. Hij heeft last van schaamte en schuldgevoel, gespannen zijn, gedesorienteerd zijn. Hij heeft moeite om zijn ervaringen te verwerken. Ervaringen waarvan de meeste mensen helemaal kunnen snappen dat hij er moeite mee heeft.

Hoe zou het zijn als we eerlijk waren over seksueel misbruik?

Bij vergelijk, hoe zou het zijn als we een eerlijk woord voor de effecten van seksueel misbruik zouden vinden. ‘Verkrachtingsshock’, ‘Incestshock’ of ‘seksueel misbruik shock’ zouden betere namen zijn. Eerlijker, met de oorzaak nog herkenbaar in het woord aanwezig. PTSS? Angststoornis? Borderline? Depressie? In al die termen hebben we weggesaneerd wat er gebeurd is, seksueel misbruik vermomd in verhullend taalgebruik.

Seksueel misbruik wordt verhuld door andere diagnoses

In het rapport van de Nationaal rapporteur inzake seksueel misbruik komt naar voren dat in de rapportage het niet duidelijk is hoeveel mensen in therapie zijn voor seksueel misbruik in de reguliere zorg. Seksueel misbruik is geen diagnose. Het diagnostische systeem is een manier om seksueel misbruik te verbergen. Seksueel misbruik wordt, per ongeluk of expres, onzichtbaar door het diagnostische systeem.

Laten we stoppen met het verbergen van seksueel misbruik

Het is tijd om te stoppen met diagnoses die verhullen dat iemand seksueel misbruikt is. Seksueel misbruik is een prima verklaring voor wat je aan symptomen hebt. In plaats van ‘Complexe Post Traumatische Stress Syndroom met grote kans op co-morbiditeit met depressie, angststoornisssen, borderline, verslavingsproblemen, etc. etc. heet het dan ‘Seksueel misbruik shock’. Rauw, maar eerlijk.

Recensie: ‘Doorbroken Taboes’ van Lana B.

‘Doorbroken taboes’ van Lana B.

Doorbroken taboes, boek over seksueel misbruik door Lana BLaat ik beginnen met te zeggen dat het geen gemakkelijk boek is om te lezen. Lana heeft een behoorlijk ingewikkeld leven gehad dat bol staat van seksueel geweld, misbruik en zelfs moord. Haar levensverhaal is getekend door seksueel misbruik. Belangrijke elementen daarvan zijn: De eenzaamheid die ze als kind ervoer. De eerste traumatische ervaring van seksueel misbruik. De steeds maar weer herhalende patronen van slachtofferschap. Haar ervaringen bij een religieuze sekte en de worsteling om aan haar eigen negatieve zelfbeeld te ontsnappen.

Lana past in het patroon van seksueel misbruik

Als je iets weet over seksueel misbruik, dan weet je dat de lotgevallen van Lana in het patroon passen. Voor een leek kan het wellicht vreemd overkomen, als Lana wéér een misbruiker tegenkomt. Dat ze in een sekte belandt, waarin ze wéér misbruikt wordt. Een mens kan toch niet zoveel pech hebben, denk je dan.

Het is geen kwestie van pech

Je kunt inderdaad niet zoveel pech hebben. Het is dan ook niet door domme pech dat mensen die seksueel misbruikt zijn, zo vaak meerdere keren en op meerdere manieren slachtoffer worden. Wanneer je als jong kind seksueel misbruikt wordt, leer je een aantal gedragingen aan, krijg je een aantal boodschappen mee over jezelf en wordt je geisoleerd. Dat zijn allemaal dingen die je extra kwetsbaar maken voor misbruik en manipulatie. Wanneer je niet misbruikt bent heb je waarschijnlijk beter werkende instincten, waardoor je niet zo gemakkelijk voor de gladde praatjes van bijvoorbeeld een sekte valt.

Lana doorbreekt het patroon en heelt

Lana B met een van haar schilderijen uit creatieve therapieDe kracht van het boek is dat Lana ook laat zien wat zij heeft gedaan om te helen van seksueel misbruik. Welke stappen zij in haar verwerking heeft gemaakt. Het is voor het boek jammer, dat ze daar geen lopend verhaal van heeft gemaakt, maar haar herstel in stukjes over steeds een methodiek of een ervaring heeft opgedeeld. Waarschijnlijk heel trouw aan de beleving ervan, maar voor de lezer wat moeilijker te volgen.

Voor wie is dit boek bedoeld?

Ik denk dat mensen die seksueel misbruikt zijn en dan met name als er sprake is geweest van geweld, veel in het boek zullen herkennen. De hoopvolle boodschap dat je kunt herstellen, dat je kunt helen van seksueel misbruik, is daarbij van belang. Of mensen die het niet zelf hebben meegemaakt zich na het lezen van dit boek zich een voorstelling kunnen maken van de impact die gewelddadig seksueel misbruik heeft op het slachtoffer, weet ik niet. Helaas kan ik me er alles bij voorstellen…

Je kunt het boek bestellen bij YouBeDo

Zwangerschap en seksueel misbruik: wat vraagt de verloskundige?

Onderzoek naar de vraagstellling rondom seksueel misbruik bij zwangerschap

Enige tijd geleden werd ik benaderd door twee HBO studenten, Lotte Waard en Jurren Albers, die een onderzoek wilden doen naar de vraagstelling over negatieve seksuele ervaringen tijdens de zwangerschap door de verloskundige. Natuurlijk wil ik aan dat soort onderzoeken graag meewerken en Lotte en Jurren deden op deze website een oproep aan vrouwen met seksueel misbruik ervaringen.

Veel vrouwen verleenden hun medewerking (waarvoor dank)

De response van vrouwen die aan het onderzoek deel wilden nemen was overweldigend! Vooraf hadden Lotte en Jurren zich zorgen gemaakt of ze wel voldoende vrouwen konden vinden die hierover zouden willen praten, maar na de plaatsing op mijn website en de promotie van dat bericht in onder andere mijn eZine hadden ze al snel ruim voldoende respondenten.

De presentatie van de resultaten van het onderzoek

Bij zo’n onderzoek hoort natuurlijk ook een presentatie. Ik had daar graag bij geweest maar kon op de dag van de presentatie helaas niet, dus heb ik gevraagd of ze het niet op konden nemen. Ze vonden een medestudent bereid en maakten voor mij (en nu ook voor jullie) het volgende filmpje:

Wat betekent het voor de praktijk van verloskundige?

De uitkomsten van het onderzoek hebben ook werkelijk betekenis voor de praktijk van verloskundigen. Uit het literatuuronderzoek dat Lotte en Jurren gedaan hebben, bleek dat de experts het niet met elkaar eens waren. De één zei dat je het juist wél en de ander juist níet moest vragen: elk met plausibele redenen en argumenten. Maar één ding bleek onomstotelijk uit het literatuuronderzoek: Niemand had het ooit nog aan de vrouwen zelf gevraagd!

De vraag stellen? Unaniem: Ja natuurlijk!

Beide groepen, vrouwen mét en zonder negatieve seksuele ervaringen of seksueel misbruik vonden het belangrijk dat de vraag gesteld werd. Beide groepen gaven aan dat al tijdens de intake de vraag gesteld moest worden en nog eens herhaald als er eenmaal een werkrelatie met de verloskundige opgebouwd was. Eén vrouw gaf aan dat de vraag ook schriftelijk gesteld moest worden, want niet iedereen kan het zeggen. Er was eigenlijk maar één verschil tussen de twee groepen. Vrouwen zonder seksueel misbruik ervaring vonden dat de vraag van de verloskundige wel met enige uitleg omkleed moest zijn.

Boek: Zwangerschap na seksueel misbruik

Deze resultaten en die uit een later onderzoek zijn gebruikt in mijn vijfde boek: ‘Zwangerschap na seksueel misbruik’. Dit boek kwam in november 2017 uit. In het boek ga ik in op hoe tijdens de zwangerschap mogelijke traumatische gevolgen van seksueel misbruik kunnen optreden. Het staat boordevol tips over hoe je dit kunt voorkomen en/of er mee om kunt gaan. Het is een handboek voor iedereen die zwanger is of wil worden. Daarbij is het ook bijzonder nuttig en verhelderend voor hulpverleners, verloskundigen en andere zorgverleners rondom de zwangerschap. Naast het theoretische gedeelte staan er 7 ervaringsverhalen in.

Het is te koop via deze link