De paus, vergeving en seksueel misbruik

De paus vraagt om vergeving voor het seksueel misbruik

hondenpoep voor bij artikel over vergevingDe nieuwe paus zorgt voor een frisse wind in het Vaticaan. En er gebeuren ook werkelijk dingen die een verbetering zijn. Het strafbaar stellen van seksueel misbruik bijvoorbeeld. Maar ook: eindelijk openheid geven en priesters uit hun ambt zetten, als ze door het aardse gerecht veroordeeld zijn voor seksueel misbruik. En nu vraagt de paus om vergeving voor het seksueel kindermisbruik dat binnen de kerk heeft plaatsgevonden.

De vraag om vergeving is een gevaarlijke

Het vragen om vergeving is gevaarlijk, zeker bij seksueel misbruik. Veel mensen vinden de daad van seksueel kindermisbruik onvergeeflijk. Bijna geen misdaad oogst minder sympathie. Vergeving vragen is anders dan de schuld op je nemen. Mea culpa (door mijn schuld), was hier volgens mij passender geweest. Vergeving vragen, voor een ander, voor een volwassene, die onder jouw verantwoordelijkheid onuitsprekelijke misdaden heeft begaan, hoe kortzichtig is dat? Dat is net zoiets als je hondje bij iemand voor de deur laten poepen en het niet opruimen, maar aanbellen en sorry zeggen.

Waarom is vergeving zo moeilijk?

Voor veel mensen staat vergeving gelijk aan vergoelijking. Dan wordt de oproep tot vergeving verstaan als een oproep om het seksueel misbruik te bagatelliseren: ‘Zo erg was het toch niet?’ Daarmee is er geen erkenning voor hoe ingrijpend het seksueel misbruik is. Mensen voelen nog steeds de pijn en worden nog dagelijks geconfronteerd met wat de dader hen heeft aangedaan. Vergeving is dan nog niet aan de orde.

Mag je om vergeving vragen?

Het vragen om vergeving is vragen om moeilijkheden. Het vragen om vergeving voor seksueel misbruik rijt oude wonden open, omdat door de zwijgcultuur geen verwerking mogelijk is geweest. Vergeving wordt wellicht een optie aan het einde van een proces van heling, maar zeker niet aan het begin ervan. En als vergeving tot de mogelijkheden behoort, komt het op initiatief van het slachtoffer, nooit de dader.

Geen vergeving voor de doofpot!

Seksueel misbruik is vreselijk beschadigend voor een kind en mag nooit gebeuren. Daar zijn we het allemaal gloeiend over eens. Of seksueel misbruik vergeven kan worden, is een vraag waar elk slachtoffer zich individueel op mag bezinnen en ook zelf over mag beslissen. Maar minstens net zo beschadigend, is de doofpot zelf. De doofpot is waar de katholieke kerk zich met recht en reden voor mag schamen, voor mag verontschuldigen en vooral: een eind aan mag maken.

Seksueel misbruik is niet van gisteren

Helaas is seksueel misbruik niet van gisteren of een grijs verleden. Ook nu nog worden kinderen misbruikt en naar alle waarschijnlijkheid ook nu nog zijn er kerkelijk gezagsdragers bij betrokken. Mensen die zich door hun positie onaantastbaar wanen, hebben onder het huidige beleid nog niet veel te vrezen van de paus. Of het seksueel misbruik na hun dood naar buiten wordt gebracht, zal hen waarschijnlijk worst wezen.

De dader voelt zich slachtoffer

Zelfs als we goeder trouw veronderstellen bij de huidige paus, waar ik best toe bereid ben, is het niet handig om publiekelijk om vergeving te vragen. Daarbij komt dat deze roep om vergeving van de paus vergezeld is van de statement: ‘Niemand heeft meer gedaan om seksueel misbruik te bestrijden. Toch is de kerk de enige die wordt aangevallen.’ Je zou bijna gaan geloven dat de kerk het slachtoffer is van een lastercampagne.

Wie wordt er nou aangevallen?

Wanneer je in deze context zegt dat je de enige bent die hierop wordt ‘aangevallen’, dan is je mijter te ver over je ogen gezakt en kun je de realiteit niet meer zien. De kerk wordt namelijk niet aangevallen, zij wordt tot de orde geroepen. En de issue is niet eens alleen het seksueel misbruik zelf, maar zeker ook de doofpotcultuur, het gedoogbeleid. De kerk wordt op zijn vingers getikt en gesommeerd om orde op zaken te stellen en niet langer pedoseksuele priesters de hand boven het hoofd te houden.

Niet tokken maar eieren leggen

De erkenning van het seksueel misbruik komt decennia te laat. Ik zou daar een tirade over kunnen houden, maar ik richt me liever op het nu. Nu is niet de tijd om te klagen over hoe de kerk door de Verenigde Naties behandeld wordt. Het is niet de tijd om je te beklagen over hoe oneerlijk het is, dat jij op je vingers wordt getikt en anderen niet. Het is tijd om te zorgen dat bij de volgende vergadering van de Verenigde Naties àlle pedoseksuele priesters uit hun ambt ontzet zijn.

Oproep aan de kerk om echt verantwoordelijkheid te nemen

Echt verantwoordelijkheid nemen betekent, zelf zorgen dat de onderste steen boven komt! Het hele ambt binnenstebuiten keren, de gehele cultuur van geheimen open breken en alles, tot het laatste belastende document, openbaar maken. Elke priester die in opspraak is geraakt op non-actief zetten en elke beschuldiging serieus genoeg nemen om er onderzoek naar te plegen. Echt verantwoordelijkheid nemen betekent ook: niet wachten tot een bisschop dood is voordat je zijn seksueel misbruik aan de kaak stelt.

Gastblog van Lein: ‘Over Helen gesproken’

De vele facetten van helen van seksueel misbruik

Zonnebloemknop, foto van Nino barbieri, symbool voor hoe ik me wil voelen

Nooit gedacht dat het helen van seksueel misbruik zoveel facetten had. Ik voel een drang naar vrijheid en openheid, maar ik ervaar tegelijkertijd een naar binnen kruipen en een angst voelen die me regelmatig naar mijn keel grijpt. Een soort paniek….peeuw, peeuw in gevaarlijke en levensbedreigende situaties, zoals mevrouw Stemband uitbeeldt in de Grote Meneer Cactus Show. Maar dit is geen show met afgesloten ‘rondes’ in een boksring, waarbij de bel klinkt, er veel gezongen wordt en er alleen maar blije kindjes zijn.

 

Klein voelen, ongehoord en ongezien

Mijn kleine ‘ik’ is niet blij want het helen van seksueel misbruik is zoals een ui, die ik moet pellen. Laagje voor laagje, dieper en dieper, pijnlijker en pijnlijker. Het was al een eye-opener dat ik me regelmatig ‘klein’ voel, ongehoord en ongezien. En toen dat duidelijk was, wat nu?

Wake up call: Ik maak mezelf klein

 

Nu blijkt dat ik mijzelf bewust en onbewust klein, ongehoord en ongezien heb gemaakt. De hele buitenwereld was onveilig en ik heb ervoor gekozen om mezelf daar niet meer te laten zien. Tot aan de tanden toe bewapend en er waren maar weinig die daar doorheen kunnen zien. Kwetsbaarheid, wat is dat? Daar deed ik gewoon niet aan mee.

Een ongebruikelijk vertrouwen

Eventjes heb ik dat losgelaten. Eventjes voelde ik me veilig, vertrouwd en voelde ik me verwend met liefdevolle mensen, die een voor mij ongebruikelijk vertrouwen in me hadden. Ik zou er wel doorheen vallen! Ooit zullen ze me laten vallen! Ooit zullen ze zien dat ik hun liefde niet waard ben. Allemaal gedachten die me niet verder zouden helpen, maar ik geloofde er gewoon niet in dat er van mij te houden was.

 

Ik wil de pijn niet voelen

Gebeurtenissen in de loop der jaren, zoals emigratie, een niet vlekkeloos verlopen zwangerschap eindigend in een HELLP syndroom, banen die niet bij mij passen en het overlijden van mijn schoonmoeder, hebben allemaal ervoor gezorgd dat ik me weer herbewapend heb. Om maar niet weer kwetsbaar te zijn, om maar niet weer de pijn te voelen, die steeds op verschillende manieren terugkomt.

 

Ik wil helemaal niet voelen

Om ook maar niet weer te voelen dat ik nergens geaard of geworteld ben. Om maar weer niet te voelen dat ik niet naar mijn kleine ‘ik’ heb geluisterd, waardoor ik nu maar helemaal niet meer lijk te luisteren naar gevoel, intuitie of iets wat van binnenuit komt.

 

Ik verlies mezelf

Dat ‘sterk’ zijn en gevecht heeft een keerzijde. Ik weet niet meer goed wie ik ben! En dat komt driedubbel binnen. Ik kan mezelf zo moeilijk laten zien, omdat ik niet meer weet hoe ik die verdediging uit moet zetten. Het is er al zo lang. Het is verankerd. Het was een rots, die me toen heeft geholpen om in het gezin te kunnen functioneren. Het was een rots, die me hielp bij mensen die te snel of te heftig binnenkomen of me uit evenwicht brengen.

 

Door de pijn heen, een nieuw gevoel van hoop

Maar nu is de rots, een bijna onoverkomelijke berg geworden, die dreigend zijn scherpte en donkere enorme gedaante laat zien. En toch, toch is er ergens dat lichtpuntje…..waarbij ik door de pijn heen ga en iets lichts tegenkom. Waarbij ik zie dat ik op de goede weg ben.

De zonnebloem, symbool van wie ik ooit was en weer wil zijn

Mijn buurvrouw vergeleek mij weleens met een zonnebloem, die nog niet tot bloei is gekomen, fier en sterk. Ik houd erg van bloemen en zeker van zonnebloemen. Ze doen me denken aan vroeger bij de schooltuin, toen alles nog goed leek.

Hoe zou het voelen als ik geheeld ben?

Het kan weer goed worden, als ik die berg weet te bedwingen. Dan word ik net als de zonnebloem. Zou ik me dan net zo voelen als iemand die de Mount Everest heeft bedwongen? Of als David die Goliath versloeg? Of als iemand die na een ernstig ziekbed toch weer beter wordt? Wat voor gevoel zou dat geven? Zou ik dan wel kansen en mogelijkheden aantrekken of überhaupt herkennen?

Een verlangen naar vertrouwen

Ik verlang naar die vrijheid en openheid, maar nog meer naar een gevoel van vertrouwen tot de buitenwereld, want tot nu toe heb ik me altijd laten verslaan door wantrouwen. Maar een gevecht ga ik niet meer aan. Ik ga de pijn aan……dit keer zonder verdoving.

Diagnose is een overbodige stap

Seksueel misbruik behoeft geen (andere) diagnose

Vloeken in de kerk, ik weet het. Maar waarom hebben we een diagnose nodig, wanneer de symptomen die mensen hebben een heldere oorzaak en achtergrond hebben, namelijk het seksueel misbruik zelf!

Seksueel misbruik heeft duidelijke kenmerken

Mijn haren gaan recht overeind staan, wanneer ik hoor dat slachtoffers van seksueel misbruik bijvoorbeeld ‘borderline persoonlijkheid stoornis’ of ‘angststoornis’ opgeplakt krijgen. Zelfs de diagnose ‘complexe PTSS’ is naar mijn smaak overbodig. Je bent seksueel misbruikt. Daar kun je een aantal problemen aan over houden, waaronder: angsten, nachtmerries. Voor meer voorbeelden, zie zelftest. Het is eenvoudig vast te stellen of iemand seksueel misbruikt is. Je kunt het ze namelijk vragen.

Waar of niet?

We weten allang dat het geheugen ons parten speelt. Dat ieder van ons zijn eigen waarheid heeft en dat voor veel mensen geldt, dat ze de details niet meer zo helder hebben. Maar doet het er eigenlijk wel toe? Wat de waarheid is, maakt helemaal niet uit voor de hulpverlening.

Waarheidsvinding heeft geen plaats in de hulpverlening

Het trauma dat de cliënt zich herinnert, is voor die cliënt waar. Dat geeft je als hulpverlener de vrijheid om, wat de cliënt uit zichzelf loslaat over het trauma, als waarheid aan te nemen. Het actief zoeken naar herinneringen is daarbij overbodig en bovendien vaak hertraumatiserend (tenzij de cliënt vooral last heeft van het niet weten). De mate waarin en de manier waarop iemand last heeft van het verleden, zou leidend moeten zijn voor de hulpverlening.

Keuzes maken in reguliere en alternatieve hulpverlening

Reguliere noch alternatieve hulpverlening heeft alle antwoorden

In het verschil maken staat het zwart op wit: mensen zeggen beter geholpen te worden in de alternatieve hulpverleningIn het boekje ‘Het verschil maken’ van Sonja Leferink van Slachtofferhulp Nederland staat het zwart op wit: Veel cliënten geven aan dat ze in de alternatieve hulpverlening de juiste hulp hebben gevonden voor het verwerken van hun verleden van seksueel misbruik. Dat is niet voor niets. Waar de reguliere hulpverlening gericht is op protocollen en vaststaande behandelmethoden schittert in de alternatieve hulpverlening juist de verscheidenheid. Gelukkig hoef je als cliënt niet het één of het ander te kiezen, maar kun je je eigen hulpverlening samenstellen uit het hele aanbod.

Waar de reguliere hulpverlening in uitblinkt

Het reguliere circuit heeft absoluut een aantal goede therapieën, die mensen kunnen helpen bij het verwerken van seksueel misbruik. Op dit moment worden EMDR en Traumatherapie echter naar voren geschoven als ‘de’ behandeling bij seksueel misbruik. De enige behandelingen waarvan men zegt dat ze ‘evidence based’ zijn. Er is voldoende onderzoek gepleegd, om te veronderstellen dat het bij veel cliënten beter werkt dan niks doen. Dat zegt nog niet of het voor jou goed zal werken.

Alleen traumaverwerking is niet voldoende

Natuurlijk is ‘niet onderzocht’ nog niet hetzelfde als ‘niet werkzaam’. Daarnaast gaat de reguliere hulpverlening vaak voorbij aan het feit dat traumaverwerking maar een relatief klein onderdeel is van wat je op te lossen hebt in je leven, als je seksueel misbruikt bent. Er is meestal veel meer aan de hand dan een complexe PTSS, wat op dit moment als diagnose in de mode is. Juist omdat seksueel misbruik leidt tot problemen in een breed scala aan levensvaardigheden, is een breed aanbod aan therapieën en methodes die kunnen helpen met het verwerken van die problemen noodzakelijk.

Waar de alternatieve hulpverlening in uitblinkt

De alternatieve hulpverlening blinkt uit in veelzijdigheid en klantgerichtheid. Het gaat hier om methodes die ook binnen de reguliere hulpverlening wel worden toegepast, meestal als deel-therapie, zoals Hypnotherapie, Creatieve therapie, Haptonomie of Lichaamswerk. Daarnaast zijn er methoden die meer uit de hoek van coaching komen, zoals NLP, Voice Dialogue of Transactionele Analyse. Wat verder van de reguliere hulpverlening af, staan zaken als Droomanalyse, The Work en de Helende reis. Zaken die in de wereld buiten de hulpverlening al opgenomen zijn in het dagelijks leven, maar binnen de hulpverlening (ten onrechte) nog niet veel voet aan de grond krijgen.

In de vrije ruimte aan de slag met cliënten

Gebonden zijn aan regeltjes is lastig en veel therapeuten zoeken, net als hun klanten, hun heil inmiddels elders. Inmiddels zijn er anderhalf miljoen ZZP-ers aan de slag in Nederland. Veel van hen zijn alternatieve hulpverleners. Therapeuten die vaak uit de reguliere zorg zijn gestapt, omdat ze daar te veel tijd kwijt waren aan verslaglegging, protocollen, formulieren en verantwoording. Therapeuten die liever meer tijd besteden aan de daadwerkelijke behandeling van cliënten. De reguliere manier van werken geeft de therapeut vaak onvoldoende ruimte voor creativiteit en klantgerichtheid.

Regulier of alternatief: Hoe weet je of je een goede therapeut hebt?

Of je nou in de reguliere of de alternatieve hulpverlening een therapeut vindt, er zijn dingen waar je op kunt letten. Zie de eerste ontmoeting als een wederzijdse intake.

  • Persoonlijkheid: Hoe komt de therapeut op je over?  Stelt de therapeut je op je gemak? Wat is je eerste indruk? Voel je je prettig bij deze persoon en deze ruimte?
  • Diploma’s: Welke diploma’s heeft de therapeut? Hoe veelzijdig of gespecialiseerd is hij of zij?
  • Reputatie: Hoe goed staat de therapeut aangeschreven? Heeft hij of zij goede referenties op de website? Google ook eens op je therapeut’s naam.
  • Ervaring: Vraag de therapeut of ze ervaring hebben met seksueel misbruik. Hebben ze vaak cliënten met misbruikervaringen? Welke resultaten heeft hij of zij?
  • Doel: Welk doel streeft de therapeut na met zijn of haar therapie? Klopt dit met jouw persoonlijke doel?

Bij al die punten gaat het er natuurlijk om waar jij belang aan hecht. Als je er van overtuigd bent dat je therapeut ‘klopt’ voor jou, dan kun je samen aan het werk. Heb je twijfels of denk je dat dit niet de juiste therapeut of benadering is voor jou, geef dat dan aan en vraag om doorverwijzing. Soms willen therapeuten dan dat je de therapie een kans geeft. Ga voor jezelf na of je daar heil in ziet. Als je denkt dat het niks gaat worden, houdt dan voet bij stuk en vraag om een andere therapeut of andere werkvorm. Jij bent de expert van je eigen trauma en jij mag bepalen hoe je daarvan heelt en wie jou daarbij van dienst kan zijn.

Zoek je een therapeut die kennis heeft van seksueel misbruik?

https://hulpverleningnaseksueelmisbruik.nl/