De vraag van Ivonne: Gonnie’s reactie

In mijn laatste eZine vroeg ik mensen wat zou kunnen helpen om van deze website een breed gedragen platform te maken waar niet alleen ik, maar ook andere overlevers hun ervaringen, hun tips en hun oplossingen voor van alles kunnen delen.

Gastblog: Gonnie’s reactie

@ de vraag van Ivonne:

Wat mij de heel erg geholpen heb en nog steeds helpt, is creatieve uiting.
Het is vooral wegen vinden om het (moeten) zwijgen te verbreken.
De angst voorbij.

Stap voor stap mezelf weer durven laten zien.

Vorig jaar heb ik een blanco a4 boek gekocht.
Hierin staan schetsen, tekeningen, woorden.
Deze gebruik ik basis, om meer woorden te geven aan het misbruik, de impact er op in mijn leven.

Mijn advies naar andere die net als ik, te maken hebben gehad met seksueel misbruik:
pak; pen, papier, schaar, potloden, viltstiften, krijt, klei
en laat je handen het werk doen.
Zoek een creatieve manier, als woorden nog onvoldoende zijn.

Je mag er zijn! Kijk naar een rups, wij weten dat hij een hele mooie vlinder zal worden. Of hij dat ook weet, weet ik niet. Maar hij maakt wel een gaatje in zijn cocon en komt op een dag te voorschijn. Ook jij bent zo’n mooie vlinder, je mag je tonen aan deze wereld.

Hartelijkgroet

Gonnie

Creatieve producten

Ook creatieve bijdragen zijn welkom! Hieronder een schilderij en een gedicht van Gonnie.

SAMSUNG DIGITAL CAMERA

Groei 2014 Gonnie

Rode rozen in houten

planken harten.

Rood:

De kleur van levenskracht en strijd,

De kleur van openheid,

De kleur van passie en liefde,

De kleur van vrede en verbondenheid,

De kleur van warmte, van vuur en vlam,

De kleur van leven, door groeipijn heen.

Rood:

De kleur van verandering en passie,

De kleur van gedrevenheid,

De kleur van tot actie overgaan,

De kleur van verlangen en hoop,

De kleur van liefde en pijn in het hart,

De kleur van overwinning;

van gemis en pijn.

Rozen:

Ik ben gegroeid; in liefde, vreugde en genegenheid,

Gegroeid in liefde en vertrouwen, kunnen ontvangen.

Rozen: leven en liefde, een strijdt tegen pijn.

Rozen: een teken van verlangen en hunkering.

Een rode roos:

Er is liefde en respect.

Deels nog in de knop, deels open.

De knop, voor de puurheid en liefdevol contact

Open roos: gerijpte vriendschap en liefde

Wit, in de roos: echte, oprechte liefde

Geestelijke puurheid en oprechtheid,

Gelijkheid en waardigheid ten aanzien van elkaar.

Liefdevolle afhankelijkheid van elkaar,

Wederzijds vertrouwen

Samen zijn,

Verbondenheid,

Eenheid.

Houten planken:

Ik mag grenzen stellen.

Een hart omringt door een hart.

Bescherming en verbondenheid.

Groei in openheid,

Groei in kwetsbaarheid.

Groei in liefde en verbondenheid

Groei in vriendschap en contact.

Zichtbaarder geworden.

Nog nodig:

Verdieping

Evenwicht eerdere contacten

Plek binnen gezin

Meer mezelf laten zien,

Op werk en in gezin van herkomst.

Waarom ik kies voor seksueel misbruik

Waar hebben we het over?

Deze blog gaat over taalgebruik. Juist bij een onderwerp als seksueel misbruik is het van groot belang dat men helder en duidelijk leert communiceren. Het gaat daarbij niet alleen om het doorbreken van het taboe. Het gaat er om dat we met zijn allen seksueel misbruik gaan zien voor wat het is. Verhullend taalgebruik, termen die verdoezelen waar het in zijn kern om gaat, is daarbij niet productief. Integendeel, het maakt dat de kern van seksueel misbruik naar de achtergrond verschuift, verdwijnt, onzichtbaar wordt.

Vormen van verhullend taalgebruik

Een term die opgang vindt is ‘Vroegkinderlijke traumatisering’ of zelfs ‘vroegkinderlijke chronische traumatisering’. Maar ook ‘seksueel geweld’ of ‘seksueel grensoverschrijdend gedrag’ worden genoemd. Het valt onder ‘kindermishandeling’ of ‘seksuele kindermishandeling’ zeggen anderen weer. Alleen over hoe het nou moet heten zijn de meningen al erg verdeeld. Ik zal in deze blog vertellen wat ik vind van verschillende termen en waarom ik kies voor seksueel misbruik.

Vroegkinderlijke (chronische) traumatisering

Wat bij vroegkinderlijke traumatisering meteen opvalt is dat de seksualiteit er uit gesaneerd is. Dat vind ik een gemis, want daarmee verhult de term dat er wel degelijk seksuele handelingen plaatsvinden. Ook heb ik moeite met dat ‘vroegkinderlijke’. Daarmee zou ik als puber buiten de definitie vallen. Het chronische vind ik persoonlijk wel mooi, het vestigt de aandacht op het feit dat bij seksueel misbruik het zelden gaat om een enkel incident. Maar in zijn geheel kan de term vroegkinderlijke traumatisering overal over gaan en daardoor gaat het eigenlijk nergens over. Bovendien gaat het hier om een gevolg van seksueel misbruik, niet over het seksuele misbruik zelf. Vroegkinderlijke chronische traumatisering zegt niets over de aard van het trauma en het zegt niets over de oorzaak. Het feit dat het om seksualiteit gaat is er niet in terug te vinden. Maar ook de machtsrelatie die besloten ligt in de term misbruik is er uit gehaald. Al met al herken ik mezelf niet in deze term.

Kindermishandeling of seksuele kindermishandeling

Slaan, schoppen of schreeuwen. Dat is wat kindermishandeling bij mij oproept. In die zin ben ik opgegroeid in een gezin waar kindermishandeling plaatsvond. Toch was het seksueel misbruik dat mij overkomen is, voor mijn gevoel, geen mishandeling. Ik werd er toe overgehaald, ingepalmd en hoewel ik diep van binnen voelde dat het niet oké was, ging ik er in mee. Van mishandeling was voor mijn idee geen sprake. De term seksuele kindermishandeling roept bij mij veel meer beelden op van sadistische seksuele spelletjes. Natuurlijk komt dat voor en dat is vreselijk, maar dat is niet het karakter van het ‘huis, tuin en keuken seksueel misbruik’ dat het merendeel van de kinderen overkomt. Eigenlijk is seksuele kindermishandeling dus seksueel misbruik dat gepaard gaat met geweld.

Seksueel geweld

‘Seksueel geweld’ is al beter dan het bloedeloze ‘vroegkinderlijke chronische traumatisering’. In elk geval komt de seksuele inhoud van seksueel misbruik hierin nog terug. Maar geweld? Ja, natuurlijk wordt een kind, door seksueel misbruik, geweld aangedaan. Alleen, seksueel geweld roept bij mij de associatie op met (brute) verkrachtingen. Het meeste seksueel misbruik gaat niet met geweld gepaard. Juist als het gaat om seksueel misbruik is de methode veel vaker: inpalmen, de grens die steeds verschuift, de verwarring, de gemengde loyaliteit, de schuld en de schaamte. Het machtsverschil tussen de dader en het slachtoffer, dat zo kenmerkend is voor seksueel misbruik, vind ik in seksueel geweld niet terug.

Seksueel grensoverschrijdend gedrag

Hierin is het seksuele overeind gebleven. Dat strekt tot aanbeveling, alleen stel ik me bij seksueel grensoverschrijdend gedrag meer iemand voor die handtastelijk wordt. Niet goed te praten, maar wat deze term verliest is de ernst van seksueel misbruik. Ook hier verdwijnt het machtsverschil uit de begrippen. Bovendien verbleekt voor mijn gevoel door het gebruik van de term ‘gedrag’ de voorbedachte rade van de meeste daders. Seksueel misbruik is niet zomaar gedrag. Doorgaans is het een zorgvuldig voorbereid, intentioneel handelen vanuit de dader, waar een heel proces van grooming, afhankelijk maken en het isoleren van het slachtoffer vooraf gaat aan de daad zelf.

Waarom ik kies voor seksueel misbruik

Met al deze termen wordt eigenlijk seksueel misbruik bedoeld, maar als het niet benoemd wordt, verdwijnt dat. Natuurlijk is de term waar je voor kiest deels een subjectief gegeven. Taal is een manier om aan ons gevoelsleven uitdrukking te geven. Voor mij is seksueel misbruik een veelzeggende term. De seksualiteit zit er in, die een belangrijk onderdeel van de ervaring is. ‘Misbruik’ wordt gedefinieerd als: opzettelijk gebruik op een verkeerde/slechte manier. Daarin zit de opzettelijkheid van de dader. Misbruik maak je ook altijd ‘van iets’. In het geval van seksueel misbruik is dat ‘iets’ vaak de kwetsbaarheid van een kind, de naïviteit van de puber. Voor mij drukt seksueel misbruik als term goed uit wat er bedoeld wordt.

Ik ben seksueel misbruikt

Het klinkt voor sommigen wellicht alsof ik me als slachtoffer identificeer, maar ik kan er niet onderuit. Iemand heeft opzettelijk en weloverwogen gebruik gemaakt van mijn naïviteit, mijn eenzaamheid als jongste kind, mijn honger voor positieve aandacht, mijn onervarenheid in het leven, op een slechte manier, door mij zijn seksualiteit op te dringen. De optelsom is dat ik seksueel misbruikt ben. Op het moment dat je seksueel misbruikt wordt, bén je ook slachtoffer. En hoe rot het ook klinkt: Die ervaring wis je niet meer uit. Je kunt helen, je kunt een gelukkig leven opbouwen, ook na seksueel misbruik. Maar je kunt nooit meer ‘niet seksueel misbruikt’ zijn.

De erkenning dat je seksueel misbruikt bent is belangrijk

Vaak komt het besef pas later, in mijn geval vele jaren later. Het sloeg in als een bom toen ik me realiseerde dat ik seksueel misbruikt was. Dat hij mij moedwillig heeft ingepalmd met de intentie om seksueel misbruik van mij te maken. Dat hij niet ‘per ongeluk’ voor een meisje van 12 was gevallen. Dat hij niet van míj hield, maar van kleine meisjes. Dat hij niet ‘gek op mij was omdat ik zo wijs voor mijn leeftijd was’, maar dat hij dat andere meiden net zo hard wijsmaakte. Al die dingen en meer zitten in de erkenning dat ik seksueel misbruikt ben en deze dingen mis ik in de andere termen die ik genoemd heb. Om die reden kies ik voor seksueel misbruik.

 

Is het ook seksueel misbruik als je geen nee hebt gezegd?

Ik heb nooit nee gezegd

De vraag van ‘Minimuts’: ‘Is het ook seksueel misbruik als je geen nee hebt gezegd’ vraagt wat uitleg over haar omstandigheden. Als meisje van vijftien jaar leerde zij een jongen van achttien kennen. Ze kregen verkering en eigenlijk zonder overleg hoorde seks daar bij. Als naïef meisje van vijftien jaar is ze er gewoon in mee gegaan. Toen ze een keer niet wilde kreeg ze een tirade: ‘Je moet niet zeiken en gewoon met je benen wijd gaan liggen, want daar zijn vrouwen voor’. 

Gaat het hier om seksueel misbruik?

Formeel en wettelijk is dit seksueel misbruik. Leeftijdsverschil en overwicht maken dat zij, op geen enkele manier, kon protesteren en toen zij wél aangaf het niet te willen, is ze in feite verkracht. Als kind (en met 15 voel je je al heel wat, maar je bent nog niet volwassen) heeft zij hier geen enkele keuzevrijheid in gehad. Dus ja, in dit geval is er sprake van seksueel misbruik.

Dit is seksueel misbruik

Ik heb eerder een blog geschreven over de definitie van seksueel misbruik. Dit staat op GezondTotaal, een website waar ik regelmatig een expertbijdrage lever. De conclusie van mijn artikel is, dat waar het de wet betreft, de grenzen helder en duidelijk zijn, terwijl het in je beleving heel anders kan zijn. Wat is er nou belangrijke vragen om jezelf te stellen als je wilt weten of wat je is overkomen seksueel misbruik is?

Was de seks vrijwillig?

Soms is seksueel misbruik bruut en gedwongen. Maar veel vaker zit de onvrijwilligheid in omkopen en psychologische druk. De dader maakt je wijs: ‘Je vindt het fijn’ of ‘Het hoort zo’. Als je zelf geen keuze hebt of je er aan meedoet of niet, dan is het seksueel misbruik. Dit is zeker bij Minimuts aan de hand. Wanneer zij nee zegt wordt haar nee immers niet gerespecteerd.

Was er psychologische druk?

Ook zonder geweld kan het zijn dat je niet het idee hebt dat je een keuze hebt. Bijvoorbeeld doordat de dader beloningen geeft, zodat je denkt dat je er aan hebt meegewerkt. Hij of zij betaalt je dan in snoep, cadeautjes of geld, maar ook in aandacht of een vriendelijk woord. Door iets voor de seksuele handelingen te geven, maakt hij of zij je medeplichtig. Je raakt daardoor in de war en houdt je mond.

Was de seks gelijkwaardig?

Als de ander veel groter is dan jij en heeft hij of zij alleen daardoor al overwicht. Bovendien is het niet zo moeilijk om een kind of puber te overbluffen. De volwassene heeft je dan al snel het overwicht. Net die ongelijkwaardigheid maakt dat je je overweldigd kunt voelen. Per definitie is seks tussen volwassenen en kinderen dus niet gelijkwaardig.

Maakt het uit wie het initiatief tot contact neemt?

Voor de wet maakt het niet uit wie het initiatief tot contact neemt en voor het gevoel eigenlijk ook niet. Als je op enig moment het gevoel krijgt dat je niet meer terug kunt, dat je overgeleverd bent aan de ander, dat je géén nee meer kunt zeggen, zonder dat daar nare consequenties aan zitten, dan word je seksueel misbruikt.

Maakt het uit of je er wel of niet van hebt genoten?

Fysiek gaat je lichaam reageren, zeker als de dader daar zijn best voor doet. Sommige daders doen dat, ook weer om het kind een gevoel van medeplichtigheid te geven. Maar dat betekent niet dat je het ook wilde. Ook dan is het nog steeds seksueel misbruik.

Maakt het uit of er geslachtsgemeenschap heeft plaatsgevonden?

Ook als hij of zij je niet aanraakt, kan er sprake zijn van seksueel misbruik. Als iemand je dwingt om de badkamerdeur open te laten en steeds binnenkomt als je staat de douchen, omdat hij of zij daar opgewonden van wordt, is dat seksueel misbruik. Iemand die een kind ‘alleen maar’ streelt terwijl hij/zij zichzelf bevredigt pleegt seksueel misbruik. Iemand die een kind dwingt om naar seksuele beelden te kijken, pleegt seksueel misbruik.

Heb je een bijzondere relatie

Soms maakt de misbruiker je wijs dat je een bijzondere relatie hebt. Dat je al zo wijs en groot bent voor je leeftijd. Laat je niets wijsmaken: verreweg de meeste misbruikers hebben niet maar één slachtoffer, maar gemiddeld zelfs 30. Hoezo een bijzondere relatie?

Alleen een ja is ja

We zijn er niet mee opgevoed, maar in feite is alleen een helder een bewust ja voldoende om tot seks over te gaan. Kinderen worden door de Nederlandse wetgeving in bescherming genomen. In feite zegt de wet dat een kind geen ja kan zeggen tegen seks. Zelfs als jij het zou willen mag het niet en is het seksueel misbruik, tot je 16 jaar bent. Maar ook als je ouder bent is het seksueel misbruik of verkrachting/aanranding als er iets gebeurt waar jij geen helder en bewust ja op hebt gezegd. Als iemand je dronken voert en je gaat er mee naar bed, ben je dus verkracht.

Recensie van de documentaire: ‘Het geheim van mijn vader’

Het geheim van mijn vader

Het geheim van mijn vader is een korte (15 minuten) documentaire die het verhaal vertelt van een vader, die in zijn jeugd seksueel misbruikt is, en zijn dochter. Het is een gesprek nadat op latere leeftijd het misbruik bespreekbaar is geworden. In korte, integere gespreksfragmenten laat de film de verwoestende invloed zien, die het geheim heeft gehad, op de relatie tussen vader en dochter.

Een film die niet stopt bij het slachtoffer

Deze video springt er uit omdat hij aandacht schenkt aan de invloed die seksueel misbruik, en het geheim eromheen, heeft op de relatie met je kinderen, met je partner, met iedereen waarmee je als slachtoffer te maken krijgt. Die invloed is veel groter dan je denkt, juist als je zwijgt.

De vragen van het kind aan haar papa

Hoe zou het zijn geweest als je het eerder had verteld? Hadden dingen dan anders kunnen gaan? Had ik dan meer van papa kunnen zien? Had ik misschien meer toenadering durven zoeken?

‘Het is mijn probleem ik moet het zelf oplossen’

Door het verleden te verzwijgen dacht de vader zijn gezin te beschermen. Mijn hart breekt als ik zijn dochter hoor vertellen dat ze soms bang was voor de onvoorspelbaarheid van haar vader. Vooral als je bedenkt dat hij eerder over zijn eigen vader vertelt:

‘Met iemand bij wie je altijd op je hoede moet zijn, kun je toch geen band opbouwen’. 

De kernboodschap van de film is ‘verbreek het zwijgen’

De film maakt voelbaar hoe groot de kloof tussen vader en dochter is, ondanks de pogingen van beiden om deze te overbruggen. Ze vinden elkaar nu pas, nadat het geheim is verteld. Nu kan er ook ruimte komen voor vader en dochter om elkaar te ontmoeten. Om elkaar echt te omarmen, als mens, als vader en dochter.

De film staat online, klik op de foto: