Een week na de uitzending van ‘Achter de voordeur’

Helen van seksueel misbruik op televisie

Het is zaterdag 17 augustus en ik ben op de televisie in het NCRV programma ‘Achter de voordeur’ met mijn persoonlijke verhaal over seksueel misbruik. Ik hoor mezelf vertellen over wat er mij gebeurd is, hoe het seksueel misbruik was en hoe ik er van geheeld ben. Ik ben bij een goede vriendin thuis (ik heb zelf geen televisieaansluiting) en mijn lief is er bij en ook een vriendin die we pas recentelijk ontmoet hebben en die nog weinig van mijn verhaal weet. Een mooie mix van mensen die allemaal warm betrokken zijn bij mij. Een warm bad.

Tijdens de uitzending kruipt mijn lief bij me weg met tranen in haar ogen. Dat verrast me, zij kent mijn hele geschiedenis, heeft mijn boek 4 keer gelezen omdat ze één van mijn ‘proofreaders’ was. Ze was deels bij de opnames. Toch raakt het haar diep om mij zo op de televisie te zien. Ook mijn vriendinnen zijn zichtbaar geraakt. Zelf vind ik het een beetje een rare ervaring om mezelf zo te zien. Alleen tegen het einde van de uitzending, als ik naar dat stukje John Denver zit te kijken en vertel over mijn zelfmoordbeslissing, dat komt ook bij mij binnen. We kijken niet meer naar het verhaal dat erna komt. Daarvoor komt dit deel te diep binnen.

Reacties van familie en vrienden

Dan gaat de telefoon. De zus van mijn vriendin is de eerste die mij wil spreken, ze is geraakt door de uitzending van ‘Achter de voordeur’ en vond het een prachtig, ontroerend verhaal. Krachtig, zegt ze bewonderend. Een andere telefoon bliept: de moeder van mijn lief. Ook zij spreekt haar bewondering uit, ook over het feit dat er eigenlijk geen onvertogen woord valt in de uitzending. Ik ga niet onnodig in detail en ik ga nergens in de aanval. Ze zegt dat ze een heel duidelijk beeld heeft gekregen van wat er toen gebeurd is. Ik val een beetje stil bij zulke mooie reacties. Samen met mijn vriendinnen en lief bekijken we de uitzending nog eens. Nu voelen zij zich ook vrijer om tussendoor vragen te stellen. Vooral de vriendin die mijn verhaal nog niet zo kende vraagt honderduit. Ik geef rustig antwoord op alles wat ze wil weten. Dan is het tijd om naar huis te gaan, want zowel mijn lief als ik zitten er door heen. Het is een spannende avond geweest en dan is het fijn om naar huis te gaan om te ontspannen.

Mijn zus belt me ’s avonds. Ze heeft de uitzending gezien en moest eerst huilen en bijkomen voordat ze belde. Ze geeft aan dat het voor haar confronterend was om zichzelf (op de foto’s als kind) op televisie te zien, maar ook dat ze bewondering heeft voor hoe ik het verhaal heb neergezet. Ze vraagt of onze moeder het heeft gezien. Terwijl zij dit vraagt komt mijn moeder online op skype. Ik onderbreek mijn zus en ga met mijn moeder aan de chat. Ze had al haar vriendinnen en naaste familie van de uitzending van ‘Achter de voordeur’ op de hoogte gebracht. Ze heeft de uitzending bekeken en vindt dat ik het heel goed heb gedaan.

Het seksueel misbruik staat niet meer tussen ons in

Na dat gesprek komt het ineens bij me binnen: Ze is trots op me. Daar schiet ik van vol. Mijn moeder is trots op me. Ook nu ik dit typ komen er tranen in mijn ogen. Wat is die erkenning belangrijk voor me. Ergens blijf je altijd een kind van je moeder. Deze geschiedenis van seksueel misbruik heeft zo ontzettend lang tussen ons in gestaan. Zoveel jaren kon ik niet voelen dat ik van haar hou. Durfde ik niet te voelen dat ik van haar hou. Nu valt dat ineens allemaal weg. Mijn moeder is trots op mij. Wat een prachtig cadeau!

Via mijn schoonzus krijg ik reactie van mijn broer. Ze hebben later op een privé moment (zonder de kinderen) via uitzending gemist samen zitten kijken en zijn onder de indruk. Een paar neven en nichten spreken openlijk via facebook of twitter hun bewondering uit. Een van hen komt over twee weken langs, onze jeugd terughalen, hernieuwde kennismaking. Ik ben met haar samen nog bruidsmeisje geweest bij één van onze tantes. Er zijn ook familieleden die niks van zich hebben laten horen en dat laat ik maar zo. Het lijkt alsof ik door ‘Achter de voordeur’, net als eerder al door de publicatie van het boek, in elk geval een deel van mijn familie teruggevonden heb en dat voelt goed.

Bijkomen met een korte vakantie

Twee dagen na de uitzending ga ik, met mijn lief, een paar dagen vakantie houden in Drenthe. Heerlijk in de bossen. Op weg er naar toe huil ik alle spanning eruit. Tranen van vreugde, van ontspanning, van loslaten. Opgelucht vervolgen we onze weg.

Heb je de uitzending gemist of wil je hem nog eens zien? Bekijk hem dan hier

10 gouden regels voor hulpverleners bij seksueel misbruik

Een helder verzoek van een overlever van seksueel misbruik aan de hulpverlening, er zijn natuurlijk meer regels, maar vanuit de klanten gezien is dit een top tien!

Als je mij wilt helpen, houdt hier dan rekening mee:

  1. Heb geduld met me terwijl ik uitvogel of ik je durf te vertrouwen
  2. Laat mij je mijn verhaal vertellen. Het hele verhaal. Op mijn eigen manier
  3. Accepteer dat wat ik ook gedaan heb, ik mijn best heb gedaan. Ik heb gedaan wat mij indertijd het beste leek
  4. Ik ben geen statistiek. Ik ben deze persoon, uniek en bijzonder
  5. Oordeel niet over mij. Ik ben niet goed of slecht, ik ben die ik ben en dat is alles wat ik kan zijn
  6. Ga er niet van uit dat je het beter weet dan ik. Jij weet alleen wat ik jou vertel over mij. Dat is altijd maar een deel van wie ik ben
  7. Denk nooit dat je weet wat ik moet doen. Dat weet je niet. Ik ben soms in de war, maar ik ben nog steeds de expert van mijn eigen leven
  8. Belast me niet met jouw verwachtingen, ik heb al genoeg moeite om met die van mij om te gaan
  9. Luister naar mijn gevoelens niet slechts mijn woorden en accepteer ze allemaal. Als jij dat niet kunt, hoe moet ik het dan ooit leren?
  10. Red mij niet. Dat kan ik zelf wel. Ik was slim genoeg om hulp te zoeken, toch?

De hulpverlening verbeteren

Als we de hulpverlening willen verbeteren, dan zijn dit de eerste dingen waaraan gewerkt zal moeten worden. Ik merk aan verhalen van klanten dat het in de GGZ juist op deze punten vaak mis gaat. Therapeuten die zich wel aan deze regels (willen) houden, lopen vaak aan tegen de regels binnen de grotere instituten. Ze raken burn-out of kiezen er na verloop van tijd voor om ‘voor zichzelf’ te beginnen.

Voor zichzelf?

Dat ‘voor zichzelf’ beginnen is eigenlijk een verkeerde benaming, omdat ze juist voor hun cliënten doen. Meestal begint een coach of therapeut geen eigen praktijk omdat ze zo ondernemend zijn, maar omdat ze een nood zien die niet bediend wordt in de bestaande structuren.

Hulpverlening na seksueel misbruik

Dat is ook de impuls van waaruit ik voor mezelf ben begonnen, zo’n 13 jaar geleden inmiddels. En vanuit eenzelfde motivatie ben ik samen met Agnes ‘Hulpverlening na seksueel misbruik’ begonnen. Omdat ik in mijn kleine praktijk niet iedereen kan helpen. Omdat er andere therapeuten zijn die wél met deze regels kunnen werken. Om mensen te helpen die andere therapeuten ook te vinden.

Ben jij op zoek naar hulp? Kijk dan eens of je hier een therapeut kunt vinden die je kan helpen: Hulpverlening na seksueel misbruik

De jongen is acht, recensie

Ad van Veen schreef ‘De jongen is acht’

Het verhaal van een jongen die misbruikt wordt, wanneer hij op vakantie is en bij zijn oom logeert. De jongen heeft absoluut geen ervaring met seksualiteit en wat hem overkomt vindt hij zowel spannend als beangstigend. Er is sprake van twee daders, eerst een vrouw en daarna nog een man. Het verhaal leest als een spannend jongensboek. De spanning en de verwarring van de jongen is goed voelbaar en het verhaal nodigt uit tot verder lezen tot de dodelijke ontknoping.

Seksueel misbruik in de hoofdrol

Eigenlijk begint ‘De jongen is acht’ als een soort ‘jongensroman’ al geloof ik niet dat dat genre officieel bestaat. Gaandeweg, als de jongen volwassen wordt komen een aantal thema’s aan de orde die te maken hebben met de lange termijn effecten van seksueel misbruik. Gedurende de pubertijd de onzekerheid op seksueel gebied, flashbacks tijdens (pogingen tot) seks en ook een lichte twijfel over de eigen seksuele voorkeur. Bij volwassenheid komen ook de problemen op het relationele vlak aan bod.

De moeilijk invoelbare fascinatie voor een ontmoeting met een van de daders, zorgt voor conflicten met zijn partner, waardoor hij zijn relatie op het spel zet. Hier verandert het boek van toon en wordt de sfeer gaandeweg grimmiger.  Ik ben zelf geen fan van thrillers en het spannende einde van het boek komt mij een beetje gezocht voor. Maar wellicht dat fans van het genre er juist van zullen smullen.

Het karakter en de ontwikkeling van de jongen is goed uitgewerkt. De karakters van anderen in het boek blijven wat vlak. Al met al een goede jongensroman, leuk om te lezen. Het geeft een goede indruk in wat seksueel misbruik, specifiek bij jongens, voor gevolgen kan hebben.

Titel: De jongen is acht
Auteur: Ad van Veen
Uitgever: Eigen beheer via Boekscout
ISBN: 9789461768308

Mijn partner is overlever van seksueel misbruik

Je partner heeft seksueel misbruik meegemaakt

Op enig moment in de relatie kom je dit te weten. In een ideale wereld zou je dit van je partner weten voordat je een relatie aangaat zodat je in elk geval de illusie kunt hebben dat je er met open ogen ingaat. Ook dan kom je bijna zeker nog dingen tegen die je niet had verwacht.

Soms weet de partner het niet bij aanvang

Sommige overlevers van seksueel misbruik weten niet dat ze misbruikt zijn, door verdringing of dissociatie. Anderen weten het wel maar kunnen of willen er (nog) niet over praten. De schuld en schaamte die rond seksueel misbruik hangt maakt het moeilijk om over te praten. Dat is waarom het vaak niet of niet op tijd gebeurt. Als partner wordt je dan plotseling geconfronteerd met een feit uit het verleden. Je lief is leed aangedaan door een ander.

Boos worden

Boos worden is een natuurlijke reactie. Maar voor je lief is boos worden is vaak een onveilige reactie. Het is niet gemakkelijk om je te realiseren dat je lief, als hij of zij voor het eerst gaat vertellen over het seksueel misbruik misschien nog niet eens boos is.

Loyaliteit

Zeker als het misbruik in de gezinssituatie heeft plaatsgevonden spelen er vaak verwarde loyaliteiten. Jouw boosheid kan dan zelfs een tegenreactie van je partner geven. Hij of zij gaat dan ineens de misbruiker verdedigen. Wat belangrijk is om te onthouden: voor jou is dit feit een bommetje dat net op je kop gegooid is. Je partner leeft echter al jaren met deze waarheid, bewust, halfbewust of onbewust.

Partners hebben hulp nodig

In mijn praktijk heb ik evenveel partners als overlevers van seksueel misbruik. Partners die hulp zoeken, omadt ze lange tijd geprobeerd hebben om de ideale partner te zijn en daar stuk op zijn gelopen. Die zich afvragen: ‘Wordt het ooit beter? Wordt het ooit weer normaal?’

Secundair trauma

Waar partners mee worstelen zijn dingen die in de normale verwachting van een relatie horen, die in deze relatie niet of nauwelijks gebeuren. Jarenlang zonder enige vorm van contact leven. Of seksualiteit en intimiteit zijn volledig uit de relatie verdwenen, zelfs handje vasthouden is taboe. Emotionele uitbarstingen die onvoorspelbaar (want getriggerd) zijn. De eenzaamheid in zo’n relatie is groot en het is niet overdreven om te spreken van een secundair trauma.

Kun je mijn partner helen?

Deze partners komen dan bij mij met de vraag: ‘Kun je mijn partner helen.’
Bij navraag blijkt de partner die seksueel misbruik heeft meegemaakt dan niet op de hoogte te zijn van de hulpvraag en ook niet gemotiveerd te zijn om hulp te zoeken. Nee, de partner helen kan ik niet. Maar ik kan je wel leren om beter om te gaan met de langetermijngevolgen van seksueel misbruik zoals die zich in je partner manifesteren.

Zoek hulp voor jezelf

De belangrijkste tip is dan ook, zoek hulp voor jezelf. Het is een waarheid als een koe, dat je een ander niet kunt veranderen. Het enige wat je kunt veranderen, is jouw reactie op die ander. Vaak zitten mensen in een relatie samen in een vast, voorspelbaar patroon.

Stop met op eieren lopen

In dit soort relaties is het vaak de partner die op eieren loopt om de ‘zielige’ overlever van seksueel misbruik vooral niet te triggeren. De uitweg is om het patroon te leren doorzien, je er bewust van worden. Te kijken hoe je zou willen dat het anders was en dat dan goed te communiceren.

Boek voor jou als partner

een boek voor jou als partnerIk schreef deze blog in 2013, maar het thema liet mij niet los. Wat doe je als je partner seksueel misbruikt is? Daarom heb ik in april 2016 een boek uitgebracht speciaal voor partners van mensen die misbruikt zijn, getiteld: ‘Partners in beeld. Seksueel misbruik raakt het hart van je relatie.’

In het boek vind je herkenning, erkenning en praktische tips. Het is gebaseerd op mijn ervaringen in de praktijk als coach en interviews die ik met een aantal partners heb gehouden.

Te koop via de boekenwinkel