Alleen therapie is onvoldoende om te helen van seksueel misbruik

Therapie of begeleiding is belangrijk

Het helen van de traumatische ervaringen met seksueel misbruik is van groot belang om de angst en stress van herbelevingen eraf te halen en om tot beter, dat wil zeggen, effectiever gedrag te komen. Je kunt therapie echter niet volhouden en het is ook minder effectief, wanneer je in een vacuüm leeft en geen ondersteunend netwerk hebt of opbouwt. Hoe je dat doet is één van de eerste dingen die je moet leren.

Als je misbruikt bent in je vroege jeugd heb je vaak in je ontwikkeling een paar stapjes gemist. Je hebt onvoldoende met leeftijdsgenootjes geëxperimenteerd met relaties, verkering, vriendschappen en alles wat met seks te maken heeft. Waar andere pubers op hun gemak de wereld van seksualiteit aan het ontdekken zijn, met alle emotionele oprispingen die daar bij horen, ben jij oncomfortabel met seksualiteit of dusdanig ervaren dat er van een ontdekkingstocht geen sprake meer is. En liefde en intimiteit zijn vaak ook niet aan de orde, zodat je op dit gebied echt een ontwikkelingsachterstand hebt opgelopen.  Helen van seksueel misbruik betekent ook dat je deze ontwikkelingen in moet halen. In de loop van je proces zul je gaan ontdekken dat je keuzes kunt maken, ook op het gebied van relaties, seksualiteit en intimiteit.

Keuzes maken over je eigen seksualiteit

Hoe beter je jezelf leert kennen, hoe helderder je in je keuzes kunt zijn. Mensen vragen mij wel eens of ik vind dat ze een potentiële partner moeten vertellen over het misbruik. Ik vind altijd dat ze daarin zelf een keuze kunnen en mogen maken. Daarnaast vertel ik hen over mijn ervaring. Ik zorg in relaties tegenwoordig altijd dat ik weet hoe iemand in seksualiteit en intimiteit staat. Gewoon praten over vrijen en wat je daarin fijn vindt is iets wat naar mijn smaak in de maatschappij nog veel te weinig gebeurt, zelfs in intieme relaties.

En niet alleen over seksualiteit, maar zeker ook over intimiteit: hoe nabij wil je iemand hebben? Wil je veel knuffelen of liever dingen samen doen? Heb je veel behoefte aan (fysiek) contact of voel je je lekkerder bij meer afstand? Wil je samenwonen, trouwen en dergelijke of woon je veel liever alleen, met alle vrijheid om te komen en gaan? Wil je samen slapen of niet? Het is handig om dit soort dingen vroeg in de relatie te bespreken, zodat je de wederzijdse verwachtingen en wensen kent en daarnaar kunt handelen.

Praten over seksueel misbruik met je partner

Er zijn duizend dingen waar je als overlever van seksueel misbruik over kunt praten met je partner. Een daarvan is zeker het seksueel misbruik en wat dat met je gedaan heeft. Wat het met je seksuele beleving heeft gedaan. Welke effecten dat nu nog heeft. Als je nog niet volledig geheeld bent van het seksueel misbruik, is het ook handig om te praten over triggers. Wat er gebeurt als je getriggerd raakt, waar je partner dat aan kan zien én wat je dan van je partner verwacht. Wil je dat hij/zij je vasthoud of loslaat? Bij je blijft of juist weggaat? Wil je wakker gemaakt worden uit een nachtmerrie of doorslapen? Soms weet je dat nog niet en dan is het handig om dat te zeggen: ‘Ik weet nog niet zo goed hoe ik wil dat je reageert als dat gebeurt, maar laten het eens zo proberen’.

Hoe meer informatie je deelt, hoe vroeger in de relatie en hoe concreter je communiceert over wat er in je omgaat en wat je verwachtingen en je angsten zijn, hoe beter. Want hoe beter de ander geïnformeerd is, hoe groter de kans is dat hij/zij daaraan kan en wil voldoen. Hoe groter ook de kans dat ze hun eigen verwachtingen en wensen naar jou uitspreken, zodat je ook daar niet voor verrassingen komt te staan. Volgens mij is dit een goede manier om aan een relatie te beginnen, of je nou seksueel misbruikt bent of niet, maar wanneer je een seksueel trauma hebt opgelopen is het extra belangrijk om helder te zijn in je communicatie.

Zoek je hulp?

Mogelijk kan ik je als coach helpen. Onder andere door de juiste vragen te stellen, dingen door te spreken en voor te bereiden. Meer informatie over mijn praktijk als coach vind je op ivonnemeeuwsen.nl 

Moet je seksueel misbruik vergeven?

Vergeven is een heikel onderwerp bij seksueel misbruik

Veel mensen vragen zich af of je zoiets wel kunt vergeven. Het misdrijf heeft zulke verstrekkende en vernietigende gevolgen in het leven van de misbruikte. Wanneer het besef daarvan begint door te dringen komt er eerst en vooral woede boven. Neutrale omstanders, die zich geen voorstelling kunnen maken van hoe seksueel misbruik in zijn werk gaat, roepen eerder om wraak en genoegdoening dan vergeving.

Bitterheid en boosheid

Je ziet het in de media: mensen zijn bitter en boos, ook de mensen die het niet zelf overkomen is. Of je de dader ooit kunt vergeven is denk ik voor ieder voor zich om te ontdekken, niet iets wat afgedwongen kan worden, misschien niet eens iets om naar te streven.

Helen kan ook zonder vergeving

Vergeving is in elk geval geen voorwaarde om te kunnen helen. Je kunt het misbruik ook prima achter je laten zonder de dader ooit te vergeven. Maar volgens mij kun je niet helen zonder jezelf te vergeven.

Vergeef het kind dat je ooit was

Het is voor iemand die het niet zelf heeft ondervonden vaak moeilijk in te voelen, maar de meeste overlevers van seksueel misbruik zitten vol zelfverwijt, schaamte en schuldgevoelens. Ze schamen zich voor een misdaad niet hen niet aan te rekenen is.

Ingepalmd en medeplichtig gemaakt

Vaak wordt hen door de misbruiker wijsgemaakt dat ze het zelf hebben gewild, dat is onderdeel van wat ze ‘grooming’ of ‘inpalmen’ noemen. Ze krijgen aandacht of cadeautjes en doordat ze die aannemen hebben ze het idee dat ze medeplichtig zijn aan wat er gebeurt.

Jezelf vergeven is je eigen schuld en schaamte loslaten

Vergeving van jezelf betekent dat je alle schuldgevoelens, alle schaamte, alle verwijten en soms zelfs haatgevoelens die je naar jezelf toe hebt mag loslaten. ‘Het kind dat je ooit was’ heeft zijn of haar best gedaan. Terugkijkend vanuit jou als volwassene was het misschien allemaal niet zo handig.

Vergeet niet dat je een kind was

Ik kon als volwassene wel honderd manieren bedenken waarop ik aan zijn macht had kunnen ontsnappen. Maar het feit is, ik was op het moment van het misbruik geen volwassene, ik was een meisje van twaalf. Ik werd misleid, was jong en onervaren. Dat hoort bij de leeftijd en dat is waarom misbruikers jonge kinderen uitkiezen: die zijn gemakkelijk beïnvloedbaar, naïef, eenvoudig te onderdrukken en te manipuleren.

Erken jezelf

Erken dat je je best hebt gedaan, dat je geen ontsnapping zag, dat je toen niet beter wist… Het kind dat je ooit was, had er geen schuld aan. Erken die onschuld en vergeef jezelf ook, dat je jezelf ooit de schuld gaf.

Lees meer over seksueel misbruik en vergeving in mijn boek ‘Helen van seksueel misbruik. Het trauma voorbij!’

Seksueel misbruik gebeurt gewoon thuis

Seksueel misbruik thuis

De laatste tijd hoor je veel over seksueel misbruik op radio en televisie. Over politici, priesters, jeugdzorg en mensen in de media. Met al die aandacht zou je bijna gaan vergeten dat veel misbruik gewoon thuis gebeurt. Dat het meestal niet een vreemde is, niet de enge man op straat waar we al onze kinderen voor waarschuwen: “Nooit met vreemde mensen meegaan!!”

Statistieken over seksueel misbruik van minderjarigen

Uit de statistieken blijkt dat slechts rond de 3 % van het seksueel misbruik gepleegd wordt door de befaamde ‘enge man’. De rest van de plegers zijn vaders, moeders, broers en zussen, ooms en tantes en vaak ook opa’s en oma’s, neven en nichten. Zo’n 30% zijn de mensen die het kind goed kent. De pastoor of de zwemleraar, een buurman, de coach van turnen of een leraar op school.

Veel kinderen zijn thuis niet veilig

Meer dan 50% van de daders van seksueel misbruik is directe familie van het slachtoffer. Het kind is thuis niet veilig en de dader heeft veel macht over het kind. Dat maakt het moeilijk om over wat er gebeurt te praten. Je ziet dan ook dat mensen soms pas na 10, 20 of zelfs langer pas gaan praten over wat hen is aangedaan. Al die tijd zijn ze alleen met een groot geheim.

Collectieve oogkleppen over seksueel misbruik

Het lijkt erop dat we bij seksueel misbruik niet echt durven kijken naar wat er aan de hand is en er al helemaal niet open over durven te spreken. Vooral als het dicht bij huis gebeurt. Toch is dat wat er zo nodig is om te helen.

Afleiding van de werkelijkheid

Zodra het erover gaat, zoals bij #metoo zie je dat de discussie niet meer over de inhoud en de omvang van het probleem gaat. Men zoekt afleiding door zich te richten op de geloofwaardigheid van dat éne beroemde slachtoffer. Of probeert zich tegen de ongemakkelijke waarheid van zoveel slachtoffers te beschermen door ‘#metoo loopt uit de hand’ te roepen.

Collectieve verdringing: de maatschappij geeft niet thuis

Doordat seksueel misbruik niet bespreekbaar is, laten we als maatschappij de slachtoffers in de steek. De uitdaging voor onze maatschappij is om de collectieve verdringing te boven te komen. Om het valse gevoel van veiligheid los te laten en de werkelijkheid onder ogen te zien: Het gebeurt. Ook bij jou in de straat. Bij jou in het flat. Misschien zelfs bij jou in huis.

Het begint met herkennen en erkennen

Om te kunnen omgaan met seksueel misbruik, moet je weten hoe het beestje eruit ziet. Je moet weten wat kenmerken zijn van misbruikers, hoe kinderen kunnen reageren als ze misbruikt worden en wát je dan kunt doen.

Informeer jezelf

In onze boekenwinkel vindt je diverse boeken over seksueel misbruik en incest. Informeer jezelf en begin met helen. Je bent het waard!

Levenslang? Ik dacht het niet!

Seksueel misbruik helen? Het kan!

Maar al te vaak hoor ik mensen iets zeggen in de geest van: “De dader krijgt misschien een paar jaar straf, maar jij hebt levenslang”. Hoe goedbedoeld ook, dat zijn niet erg bemoedigende woorden. De zin zegt eigenlijk dat het onmogelijk is om te helen. Ik verzet me daar heftig tegen, ben er van overtuigd namelijk dat je van seksueel misbruik helen kunt!

Het vraagt moed om te helen

Ik ben er zelf het levend bewijs van. Het is niet eenvoudig en het vraagt dat je de moed hebt om je trauma onder ogen te zien. Maar die moed heb je al in je. Je hebt de gebeurtenissen overleefd, je kunt de herinnering eraan ook overleven.

Seksueel misbruik helen is niet: vergeten dat het gebeurd is

Natuurlijk blijft de herinnering. Ik zal altijd weten dat ik als kind seksueel misbruikt werd. Maar het heeft op mijn huidige leven geen negatieve uitwerking meer. Door mijn trauma te verwerken en er doorheen te gaan, heb ik de angel eruit kunnen halen.

Bewust kiezen om te helen

Je kunt bewust kiezen om door de herinneringen heen te gaan, wetend dat het seksueel misbruik in het verleden gebeurd is en niet meer de macht heeft om je in het heden nog kwaad te doen. Hierdoor heel je en ontdoe je jezelf van de negatieve invloed die het misbruik op je leven heeft.

Ook jij kunt seksueel misbruik helen!

Seksueel misbruik heel je door je trauma met moed en vastberadenheid (en knikkende knieën) tegemoet te treden. Je bent dan niet langer het willoos slachtoffer van de triggers en valkuilen die op de loer liggen vanwege het onverwerkt trauma. Je bent bereid om verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen proces.

De schuld en schaamte voorbij

Wat er is gebeurd was niet jouw schuld. Je hebt niets gedaan waarvoor je je moet schamen, zelfs al geloof je dat zelf nog niet. Verantwoordelijkheid nemen is iets anders. Het gaat niet over de schuld op je nemen, maar over je eigen kracht terugnemen en opnieuw en soms voor het eerst, je eigen meester te worden. Door je eigen proces ter hand te nemen kun je seksueel misbruik helen.

Hulp bij seksueel misbruik helen

Een therapeut of coach is bij het helen van seksueel misbruik je bondgenoot. Kies je eigen begeleider, iemand waar jij je veilig bij voelt. Soms is dat een ervaringsdeskundige, iemand die de weg die je te gaan hebt om te helen al gelopen heeft. Soms juist een ervaren professionele hulpverlener. Natuurlijk is jouw proces uniek en zul je zelf de weg moeten gaan, maar iemand die het terrein kent, kan je helpen door je een stukje de weg te wijzen, een stukje met je mee te lopen.

Hulp vragen is óók verantwoordelijkheid nemen

Ik zeg altijd: de begeleider is de ingehuurde hulp. Een gids wellicht, maar het is jouw reis, jouw pad om te lopen. Verwacht van een begeleider dat hij of zij je terzijde zal staan, maar je gaat je eigen reis maken. De verkenning van je trauma, het onder woorden brengen, hoe stotterend ook, het onder ogen zien en delen van wat er met je gebeurd is.

De therapeut als luisterend oor, de getuige

De therapeut of coach is je luisterend oor, je getuige. Zorg bij het zoeken naar passende hulp dat het iemand is die jou kan helpen, waar jij je veilig genoeg bij voelt om in het diepe te springen. Iemand die de vaardigheid en kennis heeft om je te ondersteunen bij dit proces. Ik adviseer om meerdere therapeuten/coaches te leren kennen en te kijken bij wie jij je het beste voelt.

Maak de klik bespreekbaar!

Het is belangrijk dat er een klik is: de hulpverlener moet bij je aansluiten, anders ga je een toneelstukje zitten opvoeren en ondertussen blijft het eigenlijke werk liggen en dat is zonde. Als jij het idee hebt dat je bij je huidige therapeut niet goed zit, maak het bespreekbaar. Je hoeft niet te voldoen aan de verwachtingen van de therapeut.

Therapeuten die kennis van zaken hebben

Zoek jij een therapeut die je kan helpen helen? Die het probleem van de langetermijneffecten van seksueel misbruik erkent en ervaring heeft in het begeleiden van het proces waar je voor staat? Kijk dan op hulpverlening na seksueel misbruik

Zelf meer weten over seksueel misbruik?

Wil jij weten wat de invloed van seksueel misbruik is op jouw leven en hoe je daarvan kunt helen? Lees dan ook het boek ‘Helen van seksueel misbruik’. Met een handige zelftest en concrete informatie en kennis die niet om de hete brei heengaat, maar je helpt het onder ogen te zien.

Bestel het boek hier!